Bài viết

Cô du kích dưới gốc me già

Câu chuyện kể về Lê Thị Lan, một nữ du kích trẻ hoạt động tại vùng ven Sài Gòn vào những năm cuối thập niên 1960. Với lòng dũng cảm và sự mưu trí, Lan đã nhiều lần bảo vệ cán bộ cách mạng trước sự truy lùng gắt gao của địch. Một lần đặc biệt, dưới gốc me già giữa chợ quê, cô đã góp phần cứu sống một cán bộ quan trọng, để lại dấu ấn sâu sắc trong những năm tháng hoa lửa.

TP. Hồ Chí Minh15/06/2026Nguyễn Ngân Hòa (Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Năm 1969.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn vô cùng cam go.

Tại một vùng ven Sài Gòn, địch liên tục mở các cuộc truy quét nhằm triệt phá cơ sở cách mạng.

Binh lính xuất hiện khắp nơi.

Những cuộc khám xét diễn ra thường xuyên.

Người dân sống trong cảnh căng thẳng và lo âu.

Giữa hoàn cảnh ấy, Lê Thị Lan vẫn âm thầm hoạt động.

Lan mới mười chín tuổi.

Dáng người nhỏ nhắn.

Gương mặt hiền lành khiến ít ai nghĩ cô là một nữ du kích gan dạ.

Ban ngày, Lan bán trái cây ở chợ.

Ban đêm, cô làm nhiệm vụ liên lạc và hỗ trợ cán bộ cách mạng.

Nhờ thông thuộc từng con đường, từng lối mòn trong vùng, Lan trở thành một mắt xích quan trọng của cơ sở bí mật.

Ở giữa khu chợ quê có một cây me già hàng chục năm tuổi.

Tán cây rộng che mát cả một góc chợ.

Đó cũng là nơi Lan thường ngồi bán hàng.

Ít ai biết rằng nơi ấy còn là điểm hẹn bí mật giữa các cơ sở cách mạng.

Một buổi sáng tháng tám, Lan nhận được tin khẩn.

Một cán bộ cấp trên tên Nguyễn Văn Khải vừa hoàn thành nhiệm vụ và cần rời khỏi khu vực ngay lập tức.

Tuy nhiên, địch đã phát hiện dấu vết và đang tổ chức truy bắt.

Nếu bị bắt, nhiều cơ sở cách mạng trong vùng có thể bị lộ.

Người giao tin nhìn Lan:

– Chỉ còn em mới giúp được đồng chí Khải.

Lan không chần chừ.

– Em sẽ tìm cách.

Đến trưa, chợ bắt đầu đông người.

Lan vẫn ngồi bán hàng dưới gốc me như mọi ngày.

Một lát sau, một người đàn ông mặc áo nâu cũ bước đến.

Ông mua một quả dừa rồi khẽ nói:

– Trời hôm nay nóng quá.

Đó là ám hiệu đã được quy ước từ trước.

Lan biết người ấy chính là đồng chí Khải.

Nhưng đúng lúc đó, một toán lính xuất hiện ở đầu chợ.

Chúng bắt đầu kiểm tra từng người.

Không khí trở nên căng thẳng.

Lan nhanh chóng suy nghĩ.

Nếu đồng chí Khải tiếp tục đứng ở đây, nguy cơ bị phát hiện là rất lớn.

Cô liền cất tiếng:

– Chú ơi, giúp cháu mang giỏ trái cây ra sau nhà với.

Nói rồi, cô đưa cho ông một chiếc giỏ đầy chuối và mít.

Nhìn từ xa, hai người chẳng khác gì người bán hàng và khách quen.

Toán lính đi ngang qua.

Một tên dừng lại trước quầy của Lan.

Hắn hỏi:

– Có thấy người lạ nào xuất hiện không?

Lan bình tĩnh lắc đầu.

– Dạ không, sáng giờ chỉ có bà con trong chợ thôi.

Tên lính nhìn quanh một lúc rồi bỏ đi.

Lan thở phào nhưng chưa thể yên tâm.

Cô dẫn đồng chí Khải đi theo lối nhỏ phía sau những ngôi nhà ven chợ.

Con đường ấy dẫn ra một vườn cây rộng.

Từ đó có thể tiếp tục di chuyển đến khu căn cứ an toàn.

Đi được một đoạn, họ bất ngờ nghe tiếng xe quân sự phía sau.

Địch vẫn chưa từ bỏ việc truy tìm.

Lan lập tức đưa đồng chí Khải vào một căn chòi bỏ hoang trong vườn.

Cô quay trở lại đường lớn để đánh lạc hướng.

Khi lính hỏi, cô chỉ sang hướng ngược lại:

– Hình như có người chạy về phía bờ sông.

Toán lính lập tức đuổi theo.

Nhờ đó, đồng chí Khải có thêm thời gian rời khỏi khu vực.

Chiều hôm ấy, nhiệm vụ thành công.

Đồng chí Khải được đưa đến nơi an toàn.

Trước khi chia tay, ông xúc động nói:

– Nếu không có đồng chí, hôm nay tôi khó mà thoát được.

Lan chỉ cười:

– Ai trong hoàn cảnh ấy cũng sẽ làm như vậy thôi.

Nhưng trong lòng cô, niềm vui thật lớn.

Bởi cô biết mình vừa góp phần bảo vệ cách mạng.

Những năm sau đó, Lan tiếp tục hoạt động cho đến ngày đất nước thống nhất.

Cô đã trải qua nhiều hiểm nguy.

Nhiều lần bị nghi ngờ.

Nhiều lần phải đối mặt với cái chết.

Nhưng chưa bao giờ cô lùi bước.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng, Lan bật khóc.

Cô đứng dưới gốc me già năm nào.

Ngước nhìn bầu trời trong xanh.

Trong ký ức, biết bao đồng đội đã hiện về.

Có người còn sống để chứng kiến ngày chiến thắng.

Có người đã nằm lại mãi mãi.

Nhiều năm sau, cây me già vẫn đứng đó.

Tỏa bóng mát giữa khu chợ đông vui.

Người dân trong vùng thường kể cho con cháu nghe về cô du kích trẻ từng âm thầm hoạt động dưới gốc cây ấy.

Câu chuyện dần trở thành một phần ký ức đẹp của quê hương.

Câu chuyện về Lê Thị Lan là hình ảnh tiêu biểu cho những nữ du kích miền Nam trong thời hoa lửa. Họ bình dị trong cuộc sống thường ngày nhưng vô cùng kiên cường khi Tổ quốc cần. Bằng lòng dũng cảm, sự thông minh và tinh thần hy sinh, họ đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của dân tộc, viết nên những trang sử hào hùng bằng chính cuộc đời mình.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn