CÔ GÁI 16 TUỔI TRONG ĐẠI ĐỘI NỮ HỒNG GẤM

Sinh ra tại vùng quê Đức Phổ trong những năm chiến tranh, Bùi Thị Hồng Đẹp sớm chứng kiến sự khắc nghiệt của cuộc sống. Cha bà là du kích địa phương hy sinh khi bà vừa tròn 11 tuổi; mẹ bà tiếp tục là một cơ sở của cách mạng. Khi còn nhỏ, bà đã làm liên lạc cho du kích và cán bộ địa phương.

Năm 16 tuổi, khi cán bộ Đại đội nữ Hồng Gấm về làng, bà quyết định xin đi theo. Bà kể lại giản dị: “Gia đình mình theo cách mạng nên tôi xin theo mấy chị vào đại đội Hồng Gấm...”

Những ngày đầu trong đơn vị, công việc của bà là làm giao liên. Giữa các trận đánh, bà mang theo súng AK báng xếp, nhanh chóng di chuyển đến từng tổ chiến đấu để truyền lệnh của chỉ huy. Công việc tưởng như chỉ là chuyển tin, nhưng trong điều kiện chiến trường, người giao liên phải đi qua những khu vực mà pháo đạn có thể rơi xuống bất cứ lúc nào.

Có những lúc pháo từ các căn cứ của đối phương liên tục nã vào trận địa. Những người ở trong công sự còn có lớp đất và công sự che chắn, còn bà Đẹp thường phải chạy dưới giao thông hào hoặc trên mặt đất để đưa lệnh. Có lần đạn pháo bay tới, bà phải lập tức ngã xuống đất. Những người đồng đội trong công sự lo lắng, rồi thở phào khi thấy bà đứng dậy và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.

Bà vừa làm giao liên vừa trực tiếp chiến đấu. Trong những trận đánh ác liệt, bà có lúc bị thương nặng và phải chuyển về tuyến sau điều trị. Những thương tích chiến tranh để lại hậu quả lâu dài; sau này, bà được giám định 81% tỷ lệ thương tật.

Đại đội nữ Hồng Gấm được thành lập ngày 22/2/1972, ban đầu có 25 cán bộ, chiến sĩ rồi phát triển lên khoảng 60 người. Theo các cựu chiến binh được Báo Thanh Niên phỏng vấn, đơn vị đã phối hợp và độc lập tham gia nhiều trận chiến đấu; trong chiến đấu, có 7 nữ chiến sĩ hy sinh và những người còn lại đều bị thương. Đến tháng 2/2010, đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau chiến tranh, khi tuổi đã cao, bà Bùi Thị Hồng Đẹp vẫn tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Đại đội Hồng Gấm và các đơn vị khác. Bà chia sẻ rằng mình còn sống trong khi nhiều đồng đội vẫn nằm lại là một điều khiến bà luôn day dứt; vì vậy, còn sức là bà vẫn muốn góp phần đưa đồng đội trở về.

Ý nghĩa tuyên truyền

Câu chuyện của bà Bùi Thị Hồng Đẹp phản ánh một lát cắt về những nữ chiến sĩ trẻ ở chiến trường Quảng Ngãi trong kháng chiến chống Mỹ. Từ một cô gái 16 tuổi làm liên lạc, bà bước vào cuộc chiến với những nhiệm vụ đòi hỏi phải di chuyển giữa các trận địa đang bị pháo kích và trực tiếp cầm súng chiến đấu. Lời kể của bà cũng cho thấy những tổn thương chiến tranh có thể kéo dài hàng chục năm sau ngày tiếng súng chấm dứt.

Thông điệp: “Có những tuổi xuân bước vào chiến tranh từ khi còn rất nhỏ. Sau hơn nửa thế kỷ, ký ức về những lần chạy qua trận địa, những người đồng đội đã ngã xuống và những gì còn để lại vẫn sống trong lời kể của người sống sót.”