Cô Gái Cổng Trời – Hà Giang

Ở xã Sủng Là, Hà Giang, có cô gái người Mông tên Giàng Thị Dợ. Dợ nổi tiếng vì đôi mắt sáng, mái tóc dài tết sau lưng, và giọng nói trong như tiếng suối. Nhưng ít ai biết cô gái ấy từng cứu sống hàng chục cán bộ trong những năm 1951–1952.

Cổng Trời lúc ấy là nơi thực dân Pháp đặt nhiều đồn bốt. Mỗi khi cán bộ từ Cao Bằng sang định hướng cách mạng cho đồng bào Mông, họ đều phải đi qua con đường này. Dợ đã nhận nhiệm vụ làm “chim rừng” – người quan sát và báo tín hiệu. Ban ngày cô mang củi đi bán trước đồn, tỏ vẻ ngơ ngác như một cô gái miền núi bình thường. Nhưng thật ra cô ghi nhớ từng gương mặt lính, từng phiên tuần tra, từng lúc đổi gác.

Một lần, cô phát hiện giặc đang phục kích ở khe đá, chờ cán bộ đi qua. Không kịp báo tin, Dợ bèn chạy nhanh lên dốc, giả vờ trượt chân lăn xuống. Tiếng lăn đá ầm ầm khiến quân Pháp tưởng có tấn công, chúng rời vị trí phục kích để kiểm tra. Chính trong khoảnh khắc ấy, đoàn cán bộ men theo lối phụ mà thoát nạn.

Khi chiến tranh kết thúc, người dân gọi Dợ là “Cánh én của Cổng Trời” – người mang tin vui, cứu biết bao nhiêu sinh mạng.