“Cô gái Pa Kô giữa đại ngàn Trường Sơn” Chiến trường: A Lưới – Thừa Thiên Huế – Trường Sơn
Kan Lịch (sinh năm 1943). Từ một cô gái Pa Kô làm liên lạc, Kan Lịch trở thành nữ Anh hùng LLVTND tiêu biểu của chiến trường Trị – Thiên.

Giữa đại ngàn Trường Sơn những năm kháng chiến chống Mỹ, nơi núi rừng hiểm trở nối liền những bản làng của đồng bào Pa Kô, có một cô gái trẻ mang tên Kan Lịch. Sinh năm 1943 tại vùng A Lưới, từ khi còn nhỏ, Kan Lịch đã chứng kiến cảnh quê hương bị chiến tranh tàn phá, cuộc sống của đồng bào bị đảo lộn. Những biến động của chiến tranh đã sớm hun đúc trong cô gái Pa Kô một ý chí mạnh mẽ và tình yêu sâu sắc đối với quê hương.
Khi cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn ác liệt, Kan Lịch tham gia hoạt động cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. Ban đầu, chị làm nhiệm vụ liên lạc, đưa thư, chuyển công văn và dẫn đường cho cán bộ qua những địa bàn rừng núi hiểm trở. Công việc tưởng như âm thầm nhưng vô cùng nguy hiểm. Người liên lạc phải thuộc từng con đường rừng, từng con suối, từng lối mòn; phải biết cách di chuyển bí mật và sẵn sàng đối mặt với những tình huống bất ngờ.
Với lợi thế am hiểu địa hình và phong tục tập quán của đồng bào Pa Kô, Kan Lịch trở thành một mắt xích quan trọng trong hoạt động của lực lượng cách mạng tại A Lưới.
Nhưng cô gái trẻ không dừng lại ở công việc liên lạc.
Từ một người đưa tin, Kan Lịch dần trưởng thành trong chiến đấu và trở thành một nữ du kích gan dạ. Chị cùng đồng đội bám địa bàn, bảo vệ cơ sở cách mạng, vận động đồng bào và trực tiếp tham gia chiến đấu. Núi rừng A Lưới vừa là quê hương, vừa trở thành chiến trường mà chị gắn bó trong những năm tháng tuổi trẻ.
Điều đặc biệt ở Kan Lịch là chị không chỉ chiến đấu bằng lòng dũng cảm mà còn bằng sự am hiểu núi rừng và tinh thần gắn bó với đồng bào. Đối với người dân Pa Kô, chị là một người con của bản làng. Chính sự tin yêu của đồng bào đã giúp chị có thêm điểm tựa để hoạt động và chiến đấu trong điều kiện vô cùng gian khổ.
Những năm tháng chiến tranh cũng là những năm tháng Kan Lịch phải đối mặt với nhiều mất mát. Có những người đồng đội ra đi mãi mãi. Có những bản làng bị bom đạn tàn phá. Có những ngày phải sống trong rừng, thiếu thốn lương thực, thuốc men và luôn đối mặt với hiểm nguy.
Nhưng cô gái Pa Kô ấy vẫn kiên cường bám trụ.
Tuổi đời còn rất trẻ nhưng Kan Lịch đã trở thành một trong những nữ chiến sĩ tiêu biểu của chiến trường Trị – Thiên. Những chiến công của chị gắn với những năm tháng chiến đấu và hoạt động cách mạng tại vùng A Lưới.
Năm 1967, khi mới 24 tuổi, Kan Lịch được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với một cô gái dân tộc Pa Kô đã trưởng thành từ núi rừng Trường Sơn và có nhiều đóng góp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Nhưng đằng sau danh hiệu Anh hùng ấy vẫn là hình ảnh một cô gái rất đỗi bình dị.
Một cô gái sinh ra giữa núi rừng.
Một người con của đồng bào Pa Kô.
Một nữ chiến sĩ từng đi qua những con đường rừng bằng đôi chân của mình.
Một tuổi trẻ đã gắn với những năm tháng gian khổ nhất của quê hương.
Sau ngày đất nước thống nhất, Kan Lịch tiếp tục sống và công tác tại quê hương. Những năm tháng chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về một thời tuổi trẻ giữa đại ngàn Trường Sơn vẫn còn nguyên giá trị.
Ngày nay, nhắc đến Kan Lịch, người ta không chỉ nhớ đến một nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, mà còn nhớ đến hình ảnh người phụ nữ Pa Kô kiên cường, đại diện cho sức mạnh và lòng yêu nước của đồng bào các dân tộc vùng Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ.
Câu chuyện để lại
Kan Lịch đã đi qua chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Chị không có những điều kiện thuận lợi của một người sống ở thành phố. Vũ khí của chị là lòng dũng cảm, sự hiểu biết về núi rừng, tình yêu quê hương và niềm tin vào con đường cách mạng.
Câu chuyện về Kan Lịch nhắc thế hệ hôm nay rằng:
Trong những năm tháng đất nước gian nguy, từ những bản làng xa xôi của đại ngàn Trường Sơn cũng có những cô gái trẻ sẵn sàng đứng lên bảo vệ quê hương.
Và giữa núi rừng A Lưới năm ấy, cô gái Pa Kô Kan Lịch đã biến tuổi xuân của mình thành một phần ký ức không thể phai mờ của lịch sử dân tộc.



