Cô giao liên tuổi mười bảy

Bà Hoàng Thị Mai năm nay đã bước qua tuổi bảy mươi, nhưng giọng nói vẫn còn nhanh và ánh mắt vẫn ánh lên vẻ cương nghị của một thời tuổi trẻ nơi chiến trường. Ngồi bên hiên nhà nhìn mưa rơi, bà chậm rãi kể về những năm tháng làm giao liên trên tuyến đường Trường Sơn khi mới mười bảy tuổi.

Ngày ấy, bà chỉ là một cô gái quê nhỏ bé ở Thanh Hóa. Năm 1969, nghe tin nhiều thanh niên trong làng lên đường vào chiến trường, bà viết đơn tình nguyện tham gia lực lượng giao liên. Mẹ bà khóc rất nhiều, bởi ai cũng hiểu công việc ấy nguy hiểm đến mức nào. Nhưng cô gái trẻ năm ấy chỉ nói:

“Nếu ai cũng sợ thì ai sẽ đi?”

Nhiệm vụ của bà là dẫn đường cho bộ đội vượt rừng, chuyển thư từ, tài liệu và đưa thương binh ra tuyến sau. Những con đường mòn xuyên núi hiểm trở ban ngày bị máy bay địch rà phá nên mọi hoạt động hầu như diễn ra vào ban đêm.

Bà nhớ nhất là những lần hành quân giữa rừng sâu, chỉ có ánh trăng lờ mờ soi lối. Tiếng côn trùng hòa cùng tiếng bom vọng từ xa khiến không khí lúc nào cũng căng thẳng. Có hôm cả đoàn phải lội suối nhiều giờ giữa mùa đông lạnh buốt, quần áo ướt sũng nhưng không ai dám dừng lại quá lâu.

Một đêm cuối năm 1971, bà dẫn một đơn vị vượt qua khu vực giáp ranh thì phát hiện dấu hiệu phục kích của địch. Tiếng động rất khẽ giữa bụi cây khiến bà linh cảm có điều bất thường. Không kịp suy nghĩ nhiều, bà lập tức ra hiệu cho cả đoàn rẽ xuống khe núi gần đó.

Mọi người nằm im trong bóng tối suốt nhiều giờ liền. Phía trên, ánh đèn pin và tiếng giày lính địch đi lại sát nơi ẩn nấp. Chỉ cần một tiếng động nhỏ, cả đơn vị có thể bị phát hiện.

“Lúc ấy tim tôi đập mạnh lắm,” bà cười nhẹ. “Nhưng không ai được phép sợ.”

Đến gần sáng, toán địch rút đi. Đơn vị an toàn tiếp tục hành quân. Người chỉ huy siết chặt tay bà và nói:

“Nếu không có cô dẫn đường, có lẽ chúng tôi đã không qua được.”

Nhắc đến chuyện ấy, bà Mai lặng người rất lâu. Bà bảo chiến tranh đã khiến biết bao người trẻ trưởng thành quá sớm. Tuổi mười bảy của bà không có áo dài trắng hay những buổi tan trường, mà là những đêm vượt núi dưới ánh pháo sáng.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về quê tiếp tục học bổ túc rồi làm giáo viên tiểu học. Có lần học sinh hỏi bà:

“Hồi trẻ cô có sợ chiến tranh không?”

Bà im lặng hồi lâu rồi đáp:

“Có chứ. Nhưng khi Tổ quốc cần, ai cũng học cách vượt qua nỗi sợ của mình.”