Bài viết

“Có người lính ra đi từ đó không về”

Hà Tĩnh17/04/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Ông Phan Tứ Kỷ nhập ngũ là lính của Sư đoàn 304, được phân công vào Ban Chính trị Sư đoàn vì sẵn năng khiếu viết lách, biết chụp ảnh... Thuộc sư đoàn chủ lực, ông Phan Tứ Kỷ và đồng đội không đóng quân một nơi mà tham gia bổ sung vào từng trận đánh rồi lại rút quân ra. Nhờ vậy, ông Phan Tứ Kỷ cũng có dịp ghé qua thị xã Vinh, nhưng lại không mấy khi được gặp anh trai vì ông Hương thường xuyên đi cơ sở vắng nhà.

Từ đó, là những ngày tháng dài anh em chỉ gặp nhau qua thư mà ông Phan Tứ Kỷ tranh thủ viết khi dọc đường hành quân, hay lúc nghỉ ngơi sau trận đánh. Lá thư đầu tiên viết ngày 21/12/1968 gửi cho anh trai dịp hành quân qua nhà, cậu tân binh viết: “Tranh thủ thăm anh, nhưng anh đã đi công tác. Hôm ra đi bộ đội, em không về được, em buồn lắm, giờ lại không được gặp anh. Lần này em đi B dài, có khả năng thống nhất mới trở ra. Em sẽ cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ của Đảng giao. Em có tiến bộ hơn trước nhiều, được kết nạp Đảng rồi… Em định xin anh chiếc bút máy nhưng không có… vội quá em phải đi hành quân”.

Lá thư đề ngày 22/9/1971, được ông Kỷ viết sau khi vừa trải qua một đợt sốt rét rừng “sức yếu hẳn đi” nhưng tinh thần vẫn kiên cường: “…sắp tới em lại lên đường. Em rất vui khi được góp sức lực và nhiệt tình cho cách mạng”.

Ông Phan Tứ Kỷ cũng nhắc đến nỗi vất vả, thiếu thốn của những ngày chiến đấu, đó là khi “mưa gió, cơm đùm cơm nắm, hái muối lá rau rừng ở chiến trường”.

Nhưng trong bất cứ lá thư nào, ông cũng tràn đầy lạc quan, tinh thần trách nhiệm. “Khó khăn gian khổ, ác liệt em tin ở em có đầy đủ nghị lực vượt qua và sẽ xứng đáng với danh hiệu Đảng viên của mình”.

Ông cũng không khi nào quên gửi lời hỏi thăm đến các chị, các o, các anh, các chú trong cơ quan và nhắc anh trai viết thư cho mình: “Địa chỉ của em không thay đổi đâu, vẫn là 6555002JA01”.

Dù trong thư ghi rõ địa chỉ hòm thư nhưng theo ông Hương, suốt thời gian dài sau đó anh em ông bặt tin nhau.

Thời chiến, thư từ cũng khó khăn, vất vả bởi điều kiện quân bưu. Cho đến năm 1973, ông Phan Duy Hương bất ngờ nhận được giấy báo tử của em trai mình. Theo thông tin giấy báo tử, Phan Tứ Kỷ hi sinh ngày 3/8/1972 tại Cam Lộ, Quảng Trị. Lá thư cuối cùng còn về sau cả giấy báo tử, đề ngày 2/8/1972, chỉ trước 1 ngày Phan Tứ Kỷ hi sinh.

“Trong 4 năm chú Kỷ nhập ngũ, chỉ có 1 lần em anh được gặp nhau ở Bến xe Vinh. Khi đó tôi chuẩn bị đi công tác, còn chú ấy và đơn vị đi qua Vinh. Tôi cũng không ngờ đó là lần gặp duy nhất và cuối cùng với em mình. Hai anh em nói chuyện chốc lát, chụp vội với nhau 1 bức ảnh rồi vội vã rời đi”, ông Hương nhớ lại.

Tấm ảnh đó, sau này khi nhận tin em trai mình đã không còn nữa, ông Phan Duy Hương đã cắt ra để lấy hình làm ảnh thờ.

Khi xem lại những kỷ vật em trai để lại, ông Phan Duy Hương thấy một bức ảnh Bác Hồ được gói cẩn thận, mặt sau là dòng chữ: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân… Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng chiến thắng”. Câu khẩu hiệu như để người lính trẻ xứ Nghệ ấy tự nhắc nhở mình luôn cố gắng, xứng đáng với phẩm chất bộ đội Cụ Hồ.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn