CỐ THỦ TƯỚNG PHAN VĂN KHẢI - NGƯỜI CON VÙNG ĐẤT THÉP THÀNH ĐỒNG ANH HÙNG

Cố Thủ tướng Phan Văn Khải (1933 – 2018) – thường được gọi với tên thân mật là Bảy Khải – là một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Ông đảm nhiệm vị trí Thủ tướng Chính phủ trong hai nhiệm kỳ liên tiếp (1997 – 2006) và là kiến trúc sư trưởng góp phần quan trọng đưa đất nước vượt qua khủng hoảng kinh tế, bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Ông sinh ra tại xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, tỉnh Gia Định (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh) – vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Sớm giác ngộ tư tưởng yêu nước, ông tham gia phong trào thiếu nhi cứu quốc từ năm 14 tuổi. Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết năm 1954, ông tập kết ra Bắc và được Nhà nước cử đi học tập tại Đại học Kinh tế Quốc dân Mát-scơ-va (Liên Xô). Nền tảng kiến thức kinh tế bài bản này đã trở thành bệ phóng cho những đóng góp quản lý điều hành đất nước sau này của ông.

Sau khi đất nước thống nhất, ông đảm nhận nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng tại TP. Hồ Chí Minh như Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch, Chủ tịch UBND Thành phố. Trong giai đoạn này, ông cùng với các nhà lãnh đạo tiền bối đã dũng cảm tiên phong thử nghiệm những cơ chế kinh tế "xé rào", tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, góp phần hình thành nên tư duy Đổi mới của Đảng tại Đại hội VI (1986).

Năm 1997, ông được Quốc hội bầu làm Thủ tướng Chính phủ. Bước vào nhiệm kỳ trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tài chính châu Á (1997 - 1998) đang tàn phá nặng nề các nền kinh tế khu vực, Thủ tướng Phan Văn Khải đã thể hiện bản lĩnh điều hành quyết đoán, giúp kinh tế Việt Nam đứng vững, duy trì đà tăng trưởng ổn định và kiềm chế lạm phát hiệu quả.

Dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp của Thủ tướng Phan Văn Khải là tinh thần cải cách thể chế kinh tế mạnh mẽ. Ông là người trực tiếp chỉ đạo xây dựng và ban hành Luật Doanh nghiệp năm 1999 – văn kiện pháp lý mang tính đột phá, cởi trói cho khu vực kinh tế tư nhân, tạo làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ nhất trong lịch sử Việt Nam lúc bấy giờ. Ông cũng thành lập Tổ tư vấn kinh tế gồm nhiều chuyên gia hàng đầu để lắng nghe các phản biện chính sách độc lập.

Trên phương diện đối ngoại, ông là người đặt nền móng quan trọng cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Tháng 6/2005, ông trở thành vị Thủ tướng Việt Nam đầu tiên thực hiện chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ kể từ khi chiến tranh kết thúc, mở ra chương mới trong quan hệ song phương hai nước. Bên cạnh đó, ông cùng Chính phủ đã nỗ lực đàm phán hoàn tất các thủ tục để Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào cuối năm 2006.

Tháng 6/2006, trước khi kết thúc nhiệm kỳ, ông đã chủ động xin từ nhiệm sớm để chuyển giao thế hệ lãnh đạo, để lại bài phát biểu xin lỗi nhân dân trước Quốc hội đầy xúc động về những khuyết điểm của bộ máy Chính phủ. Ngày 17/3/2018, ông qua đời tại quê nhà Củ Chi ở tuổi 85. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp phát triển đất nước, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.