Cô Út Nhớ – Bảng Đen Phấn Trắng Và Tiếng Hát Át Tiếng Bom
Căn nhà cấp bốn mái tôn cũ kỹ của cô Út Nhớ (64 tuổi) ở xóm Vàm luôn rộn vang tiếng trẻ con. Là một giáo viên tiểu học đã về hưu, cô dành trọn khoảng sân trước nhà mở lớp dạy kèm chữ và toán miễn phí cho những đứa trẻ nghèo trong xóm chưa đủ điều kiện đến trường. Cô ân cần cầm tay một bé gái nắn nót từng nét chữ "O, A" trên chiếc bảng đen nhỏ. Giọng đọc bài trầm ấm, vang vọng của cô khiến tụi nhỏ say sưa lắng nghe. Rất ít người biết, chất giọng truyền cảm ấy từng là một "vũ khí tinh thần" sắc bén, từng vang lên dõng dạc giữa những cánh rừng Campuchia đầy khói lửa, át cả tiếng gầm rú của đạn bom.
Cuối thập niên 70, cô gái mười chín tuổi Út Nhớ là giọng ca chính của đội văn công xung kích thuộc mặt trận 979. Không sân khấu hoành tráng, không ánh đèn rực rỡ, sân khấu của cô là nắp hầm chữ A, là những chiếc giường bệnh dã chiến nặc mùi thuốc đỏ. "Có lần đang đứng hát bài 'Cô gái vót chông' phục vụ thương binh sát tuyến đầu thì tàn quân Pol Pot tập kích cối. Đạn nổ chát chúa quanh lán. Tui vứt luôn micro, vớ lấy khẩu AK của một đồng chí thương binh cùng anh em bắn trả. Tiếng súng dứt, tui lại cầm micro hát tiếp để xoa dịu nỗi nhớ nhà, xoa dịu cơn đau thể xác của anh em," cô Út Nhớ nhớ lại, đôi mắt lấp lánh niềm tự hào. Thanh xuân rực rỡ và bi tráng ấy đã nhường chỗ cho sự bình yên bên bục giảng. Tiếng hát cổ vũ tinh thần xông pha trận mạc ngày nào nay hóa thành những bài giảng gieo mầm tri thức, thắp lên hy vọng về một tương lai tươi sáng, không còn tiếng súng cho thế hệ trẻ của Long Châu.
