Côn Đảo - Mảnh đất linh thiêng và cuốn hút - Bài 1: Ngọn lửa truyền thống cách mạng linh thiêng

Cầu tàu 914
Côn Đảo là một quần đảo tiền tiêu nằm ở Đông Nam nước ta, gồm 16 đảo lớn nhỏ với diện tích 76km2. Côn Lôn (tức Côn Đảo) là hòn đảo lớn nhất và là nơi tập trung đậm đặc các di tích, chứng tích lịch sử về sự tàn bạo khủng khiếp của những kẻ xâm lược. Và Côn Đảo hiện đang là một địa chỉ giáo dục, truyền ngọn lửa cách mạng bồi đắp lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tình yêu cuộc sống cho không chỉ thế hệ trẻ mà lớp lớp người dân Việt Nam: "Núi Lôn được pha bằng máu/ Đất Côn Lôn năm sáu lớp xương người/ Mỗi bước chân che lấp một cuộc đời/ Mỗi tảng đá là một trời đau khổ”. Điển hình nhất là hệ thống nhà tù, phòng biệt giam, chuồng cọp kiểu Pháp, chuồng cọp kiểu Mỹ - những "thương hiệu” có một không hai trên thế giới. Hãy vào bất kì 1 trong 384 phòng biệt giam "chuồng cọp” kiểu Mỹ mới thấy được sự dã man, tàn bạo vượt quá sức tưởng tượng thông thường. Trong khoảng 8m2 sàn xi măng ẩm thấp, không có bệ nằm, chúng đã nhốt 6 đến 8 tù nhân cùng 1 hộc vệ sinh bằng gỗ. Có những phòng hàng tháng trời hộc vệ sinh không được đưa đi đổ. Thật ghê sợ.Nơi ra đời bài thơ Đập đá ở Côn Lôncủa nhà yêu nước Phan Chu TrinhCôn Đảo có rất nhiều Sở tù, thực chất là nơi đày đọa và giết hại tù nhân. 18 Sở tù cai quản tù nhân lao động khổ sai nhằm phục vụ toàn diện các mặt đời sống cho bộ máy hành chính và hàng vạn tù nhân trên đảo. Các công trình xây dựng trên Côn Đảo đều chất đầy xác người tù: Cầu Ma Thiên Lãnh mới chỉ xây được 2 mố, mỗi mố cao khoảng 8m mà đã có 356 người chết, cầu cảng 914 nằm tại trung tâm bãi biển chính của Côn Đảo từ khi khởi công (1873) đến khi hoàn thành đã có 914 người chết vì lao dịch, tai nạn, và con số 914 đã được đặt làm tên cho chính cây cầu. Một trong những di tích căm thù, có giá trị tố cáo chế độ thực dân, đế quốc, đồng thời là nơi giáo dục truyền thống cho các thế hệ đó là nghĩa trang Hàng Dương. Thực ra Côn Đảo còn 1 nghĩa trang nữa đó là nghĩa trang Hàng Keo, nằm sát bờ biển. Có gần 1 vạn người tù chết đã được chôn ở đây và đến năm 1992 mới được qui tập về nghĩa trang Hàng Dương: "Nghĩa địa Hàng Dương vùi chôn bao số phận/ Hết lớp này, lớp khác dập lên trên/ Mặt phẳng lì không mô đất nhô lên/ Không bia mộ, không tên và không tuổi…”
Điều kì lạ là đến vùng đất của những âm hồn, được tận mắt thấy tai nghe về rất nhiều cái chết, về sự tàn bạo, nhưng hầu như không một ai cảm thấy sợ hãi hay run sợ. Phải chăng đó là vì ta thấy được truyền thống và bề dày lịch sử của sự kiên cường, bất khuất của lớp lớp những người Việt Nam yêu nước dấn thân vì Tổ quốc. Qua những trang sách ta được gặp những tấm gương lẫm liệt hy sinh, đời đời con cháu còn ngợi ca và noi theo mà điểm hình là nhà yêu nước Nguyễn An Ninh, Tổng bí thư Lê Hồng Phong, Anh hùng liệt sỹ Võ Thị Sáu… Ta thấy được chính nơi những vần thơ hào sảng của nhà yêu nước Phan Châu Trinh "Đập đá ở Côn Lôn” khi ông bị giam cầm tại đây. Côn Đảo cho ta thấy khát vọng sống, khao khát được sống và niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống, vào tương lai tốt đẹp của dân tộc của các thế hệ tù nhân, để ta thêm tin yêu cuộc sống hôm nay. Hết lớp này đến lớp khác các tù nhân vùi xác ở nơi đây, hơn hai vạn âm hồn cùng với thời gian đã hình thành nên những câu chuyện và truyền thuyết vừa thực vừa hư, tất cả đã tạo nên sự linh thiêng của vùng đất như một lẽ tự nhiên trong tâm linh người Việt.

Năm 2011 đã có hơn 53.000 lượt du khách tới đây, 6 tháng đầu năm 2012 đã có trên 40.000 lượt. Đạo lý Uống nước nhớ nguồn của dân tộc, sự tri ân những người đã hy sinh vì nước, cùng với cả những cầu mong ước vọng cho những gì may mắn tốt đẹp hơn trong tương lai – Côn Đảo, ngọn lửa truyền thống cách mạng linh thiêng ngày càng cuốn hút mọi người.