CON ĐƯỜNG BOM ĐẠN VÀ CON ĐƯỜNG BÊ TÔNG
So sánh con đường hành quân đầy bom đạn năm xưa với những con đường bê tông thẳng tắp hôm nay, qua đó cảm nhận rõ sự đổi thay của đất nước và cái giá của mỗi bước chân bình yên.
Trong ký ức tôi, con đường thời chiến không bao giờ thẳng. Nó ngoằn ngoèo qua hố bom, len lỏi giữa bùn đất, có khi chỉ là một vệt mòn mờ mờ in dấu dép cao su của những người đi trước.
Con đường ấy không dành cho xe cộ, càng không dành cho những bước đi thong thả. Nó dành cho những bước chân vội vã, cúi thấp người, sẵn sàng lao xuống hầm khi pháo rít qua đầu. Mỗi mét đường là một lần đối mặt với cái chết. Mỗi bước đi đều có thể là bước cuối cùng.
Chúng tôi hành quân trên những con đường như thế suốt tuổi mười tám, mười chín. Không ai dám hỏi còn bao xa nữa. Không ai dám hỏi bao giờ tới. Bởi câu hỏi lớn nhất lúc ấy không phải là “đến đâu”, mà là “còn sống không”.
Nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại ngay trên chính con đường ấy. Có người ngã xuống khi đang gùi đạn, có người hy sinh lúc cáng thương binh. Con đường không chỉ dẫn tới trận địa, nó dẫn thẳng vào sinh tử.
Hôm nay, tôi đi trên con đường bê tông phẳng lỳ, hai bên là nhà cửa, hàng cây, tiếng xe cộ ồn ào. Con đường này không cần cúi đầu. Không cần lắng nghe tiếng pháo. Không cần lo sợ hố bom bất ngờ há miệng nuốt chửng con người.
Tôi bước chậm lại, nhìn xuống mặt đường. Bê tông lạnh và chắc. Nhưng trong trí nhớ tôi, dưới lớp bê tông ấy dường như vẫn còn âm vang những bước chân năm xưa.
Tôi chợt hiểu: mỗi con đường hôm nay đều được đổ bằng mồ hôi, máu và cả sinh mạng của những người đã không bao giờ được bước trên nó. Nếu thế hệ sau đi trên con đường này mà không biết điều đó, thì con đường sẽ trở nên vô nghĩa.
