Con đường cha anh đã đi

Tôi đã đi qua rất nhiều con đường trong đời.

Có những con đường đất đỏ Trường Sơn lầy lội mùa mưa, có những con đường bị bom cày nát đến mức không còn nhận ra lối đi, và cũng có những con đường sau hòa bình đã được trải nhựa phẳng lặng, xe cộ chạy êm như chưa từng có chiến tranh.

Nhưng con đường mà tôi nhớ nhất… là con đường cha anh đã đi.

Ngày ấy, tôi còn rất trẻ, vừa tròn đôi mươi, đã khoác lên mình màu áo thanh niên xung phong. Chúng tôi sống giữa rừng, ăn cơm vắt, ngủ võng, và ngày nào cũng đối mặt với tiếng bom rít trên đầu.

Trong đơn vị có một người lính công binh tên Thành. Anh ít nói, nhưng luôn đi đầu trong những lần mở đường. Người ta bảo anh “đi trước cả tiếng nổ”.

Một lần, sau trận bom lớn, tuyến đường huyết mạch bị đánh sập hoàn toàn. Không xe nào có thể qua. Nếu không thông đường kịp, hàng ngàn chiến sĩ ở mặt trận sẽ bị cô lập.

Chính lúc đó, anh Thành xung phong dẫn tổ công binh đi mở đường mới xuyên qua đoạn đồi bị sạt lở.

Tôi nhớ rõ buổi sáng hôm ấy. Sương mù dày đặc. Anh quay lại nhìn chúng tôi, chỉ cười:

– Nếu tôi không về, mọi người cứ đi tiếp con đường này.

Không ai ngờ đó lại là lời tạm biệt.

Trận bom xảy ra ngay giữa lúc chúng tôi đang phá đá mở đường.

Tôi bị hất văng xuống một hố nhỏ, tai ù đi, không còn nghe rõ gì ngoài tiếng đất đá đổ sập. Khi bò dậy, tôi chỉ thấy khói bụi mù mịt và khoảng trống nơi anh Thành vừa đứng.

Con đường ấy… vẫn chưa hoàn thành.

Nhưng nhờ sự hy sinh của anh và vài đồng đội khác, chúng tôi đã mở được một lối đi tạm đủ cho xe vượt qua trong đêm.

Từ ngày hôm đó, tôi không còn gặp lại anh nữa.

Chiến tranh kết thúc.

Tôi trở về quê, mang theo những vết thương trên thân thể và ký ức không bao giờ lành trong tim. Tôi làm nghề lái xe vận tải. Công việc của tôi là đi qua những con đường mới mở, nối những vùng đất từng bị chia cắt.

Có một lần, tôi chở đoàn học sinh đi tham quan Trường Sơn. Một cậu bé hỏi tôi:

– Chú ơi, con đường này đẹp thật. Ai đã làm ra nó vậy?

Tôi im lặng rất lâu.

Rồi tôi nói:

– Có những người đã đi trước chúng ta. Họ mở đường bằng tuổi trẻ của mình.

Hôm nay, tôi trở lại đoạn đường cũ năm xưa.

Không còn dấu tích bom đạn. Hai bên là rừng cây xanh mướt, chim hót vang giữa buổi sáng. Xe cộ chạy êm trên mặt đường thẳng tắp.

Tôi dừng xe lại.

Đứng giữa con đường ấy, tôi nhắm mắt.

Tôi không còn thấy khói lửa, không còn nghe tiếng bom. Tôi chỉ thấy anh Thành – người đã đi trước chúng tôi – đang bước đi giữa rừng, lặng lẽ mở từng mét đường cho những người phía sau.

Tôi đặt tay lên mặt đường nóng ấm dưới nắng.

Con đường này, ngày hôm nay, không chỉ là nhựa và đá.

Nó được nối từ những bước chân không bao giờ trở lại.

Tôi mở mắt ra, lên xe và tiếp tục hành trình.

Nhưng trong lòng tôi hiểu rằng: mỗi khi bánh xe lăn qua đây, tôi không chỉ đang đi trên một con đường.

Tôi đang đi trên ký ức của những người đã ngã xuống để con đường ấy được tồn tại.

Và trong số đó, có cả cha anh.

Người đã đi trước chúng tôi, lặng lẽ và không bao giờ trở về.