CON ĐƯỜNG GÙI PHÁO DÀI HƠN MỌI CON ĐƯỜNG
Con đường gùi pháo ở Điện Biên Phủ không chỉ dài về khoảng cách, mà dài về thời gian, về sức chịu đựng, và về dấu ấn để lại trong ký ức con người.
Nếu đo bằng bản đồ, con đường gùi pháo ở Điện Biên Phủ không phải là con đường dài nhất. Nhưng nếu đo bằng mồ hôi, bằng nỗi đau, bằng những lần tưởng như không thể bước tiếp, thì đó là con đường dài hơn mọi con đường.
Ông Đặng Văn Duy đã đi trên con đường ấy không biết bao nhiêu lần. Đi vào, rồi lại đi ra. Mỗi lần quay lại là một lần thử thách mới. Con đường không bao giờ giống nhau: hôm nay nắng, ngày mai mưa; hôm nay đông đủ, ngày mai thiếu người.
Con đường ấy không có biển chỉ dẫn. Nó tồn tại trong ký ức tập thể của đơn vị, được đánh dấu bằng những gốc cây, mỏm đá, khúc cua nguy hiểm. Người đi trước truyền lại cho người đi sau bằng lời dặn ngắn gọn.
Trên con đường ấy, có mồ hôi, có máu, có cả sự im lặng khi một người không thể tiếp tục. Nhưng đoàn người vẫn đi, bởi con đường ấy không cho phép dừng lại.
Sau chiến tranh, ông Duy trở về quê, đi trên những con đường làng ngắn và quen. Nhưng trong tâm trí ông, con đường gùi pháo năm xưa vẫn còn đó – dài, dốc, và nặng trĩu.
Con đường ấy không chỉ dẫn đến trận địa, mà dẫn đến độc lập. Và vì thế, nó dài hơn mọi con đường mà ông từng đi trong đời.
