CON ĐƯỜNG KÉO PHÁO VÀ BƯỚC CHÂN TÔ VĨNH DIỆN

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ được làm nên trong những trận đánh trực tiếp tại các cứ điểm của quân Pháp. Trước khi tiếng súng mở màn vang lên, phía sau chiến trường đã diễn ra một cuộc chiến đấu âm thầm nhưng không kém phần gian khổ: đưa pháo vào trận địa. Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải vượt qua núi rừng Tây Bắc bằng sức người. Và trên hành trình ấy có bước chân của người chiến sĩ Tô Vĩnh Diện. Đầu năm 1954, quân đội ta chuẩn bị lực lượng và phương tiện cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Pháo binh đóng vai trò quan trọng trong việc chi viện cho bộ binh, chế áp các vị trí của đối phương và thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến đấu khác. Nhưng để pháo có thể phát huy tác dụng, trước hết phải đưa pháo vào vị trí chiến đấu. Đây là nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Con đường kéo pháo được mở qua địa hình núi rừng hiểm trở. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, tuyến đường dài khoảng 15km, qua những khu vực có độ dốc lớn, đường hẹp và nhiều đoạn nằm bên vực sâu. Hàng chục, thậm chí hàng trăm người phải cùng phối hợp để kéo những khẩu pháo nặng bằng sức người kết hợp với tời quay tay. Tô Vĩnh Diện là một trong những người lính tham gia nhiệm vụ ấy. Những ngày kéo pháo đòi hỏi sức khỏe, sự kiên trì và tinh thần kỷ luật cao. Người lính phải phối hợp nhịp nhàng với đồng đội, bởi chỉ một sơ suất cũng có thể khiến cả khẩu pháo mất thăng bằng. Mỗi bước di chuyển đều phải được tính toán cẩn thận. Những con dốc dài khiến việc kéo pháo càng trở nên khó khăn. Trong điều kiện chiến tranh, nhiệm vụ lại càng phức tạp khi đối phương thường xuyên đánh phá khu vực. Có những lúc bộ đội phải tranh thủ kéo pháo trong đêm để bảo đảm bí mật. Chính trong hành trình gian khổ ấy, Tô Vĩnh Diện đã cùng đồng đội đưa pháo vượt qua nhiều đoạn đường khó khăn. Nhưng đến khu vực dốc Chuối, một sự cố bất ngờ xảy ra. Một quả đạn nổ gần đoàn kéo pháo khiến dây tời bị cắt. Khẩu pháo đang di chuyển xuống dốc mất thăng bằng và có nguy cơ lao khỏi đường. Trong khoảnh khắc nguy cấp, Tô Vĩnh Diện đã lao vào vị trí bánh pháo để chèn giữ khẩu pháo. Hành động của anh đã giúp khẩu pháo dừng lại, nhưng anh đã hy sinh. Điều đáng nhớ trong câu chuyện ấy là trước khi hy sinh, điều anh quan tâm vẫn là khẩu pháo. Theo lời kể được Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn lại, câu hỏi cuối cùng của anh là: “Pháo có sao không hả các đồng chí?”. Một câu hỏi ngắn nhưng chứa đựng tinh thần trách nhiệm lớn lao. Người chiến sĩ ấy đã không đặt bản thân mình ở vị trí trung tâm của thời khắc cuối cùng. Điều anh quan tâm là nhiệm vụ, là phương tiện chiến đấu mà cả đơn vị đang cố gắng bảo vệ. Từ câu chuyện của Tô Vĩnh Diện, người đời sau có thể hiểu thêm về giá trị của sự đoàn kết trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Một khẩu pháo không thể tự mình vượt qua núi rừng. Một chiến sĩ cũng không thể hoàn thành nhiệm vụ nếu không có đồng đội. Hành trình kéo pháo là công sức của cả tập thể. Và trong tập thể ấy, mỗi người đều phải sẵn sàng chịu đựng gian khổ và hỗ trợ lẫn nhau. Tô Vĩnh Diện đã trở thành biểu tượng cho tinh thần ấy. Ngày nay, khi nhìn lại Chiến thắng Điện Biên Phủ, chúng ta thường nhắc đến những trận đánh quyết định và những vị tướng tài ba. Nhưng phía sau chiến thắng ấy còn có những người lính bình thường đã làm nên những điều phi thường. Tô Vĩnh Diện là một trong số đó. Câu chuyện của anh không chỉ nói về một khoảnh khắc hy sinh mà còn nói về cả hành trình kéo pháo gian khổ. Đó là hành trình của ý chí, sức mạnh tập thể và lòng quyết tâm. Bởi vậy, tên tuổi Tô Vĩnh Diện vẫn được nhắc đến như một phần của bản anh hùng ca Điện Biên Phủ.