CON ĐƯỜNG KHÔNG TÊN

Con đường ấy không có tên trên bản đồ. Nó chỉ là một lối đất đỏ vắt qua sườn núi, nối bãi tập kết lương thực với tiền tuyến. Nhưng với những người sống và chiến đấu ở đây, đó là con đường sống – nơi từng hòn đá, từng gốc cây đều in dấu mồ hôi và máu.

Giữ con đường là trung đội bộ đội vận động do Trung đội trưởng Lâm chỉ huy. Lâm cao gầy, nước da sạm nắng, giọng nói nhỏ nhưng dứt khoát. Anh thuộc từng khúc cua, từng điểm dễ bị đánh phá.
– Địch cắt được đường này, bộ đội phía trước sẽ đói đạn – anh nói.

Cách đó không xa, đội Thanh niên xung phong 5B ngày đêm san đường, lấp hố bom. Hạnh, cô gái mới hai mươi mốt tuổi, quê miền biển, đôi tay lúc nào cũng phồng rộp vì cuốc xẻng. Hạnh thường cười:
– Đường có sập thì tụi em lại làm. Sập mấy lần cũng làm.

Trong bản nhỏ ven đường có tổ dân quân tự vệ, do ông Bảy Lộc phụ trách. Ban ngày ông làm nương, ban đêm khoác súng canh đường. Ông bảo:
– Đường này là của dân bản, giặc không được phá.

Người nhỏ tuổi nhất là cậu bé Sơn, mới mười hai tuổi, mồ côi cha, theo mẹ chạy giặc. Sơn được giao nhiệm vụ canh gác, báo động và dẫn đường ban đêm. Cậu đi chân trần quen núi, mắt tinh như mèo rừng. Trong túi Sơn luôn có một viên đá trắng – cột mốc nhỏ cậu tự nhặt, để nhớ lối về.

Một đêm không trăng, đoàn xe chuẩn bị vượt đường. Bất ngờ, tiếng máy bay gầm rú. Pháo sáng rơi xuống, soi rõ con đường đất đỏ như một vết thương hở. Bom nổ dồn dập, đất đá đổ sập, một đoạn đường bị cắt ngang.

Lâm lập tức cho bộ đội bám sườn núi, sẵn sàng đánh trả. Hạnh và đội thanh niên xung phong lao ra sửa đường, bất chấp đất còn nóng. Ông Bảy Lộc dẫn dân quân bắn yểm trợ từ triền rừng.

Giữa lúc hỗn loạn, Sơn phát hiện một tốp địch men theo lối mòn phía sau định đánh úp. Không kịp chạy về báo, cậu đập mạnh hai hòn đá trắng vào nhau – tín hiệu khẩn cấp chỉ dân quân mới biết. Tiếng “cắc, cắc” vang lên giữa rừng đêm.

Ông Bảy Lộc hiểu ngay, lập tức chuyển hướng, chặn đứng mũi tiến công. Nhưng Sơn đã bị phát hiện. Một loạt đạn xé gió. Cậu bé ngã xuống bên gốc cây, tay vẫn nắm chặt viên đá trắng.

Nhờ tín hiệu kịp thời, bộ đội giữ vững trận địa. Thanh niên xung phong sửa xong đường ngay trong đêm. Đoàn xe lặng lẽ vượt qua, tiếp tục tiến về phía trước.

Sáng hôm sau, khi sương còn phủ kín con đường không tên, mọi người tìm thấy Sơn. Lâm quỳ xuống, đặt viên đá trắng lên ngực cậu. Hạnh quay mặt đi, nước mắt chảy dài. Ông Bảy Lộc đứng nghiêm, tay run run giơ chào.

Ngày hòa bình, con đường được mở rộng, nối liền các bản làng. Người ta vẫn gọi nó là Con đường Không Tên, nhưng bên vệ đường có một tấm bia nhỏ khắc dòng chữ:

“Con đường này được giữ bằng sự dũng cảm của bộ đội, thanh niên xung phong, dân quân và một thiếu niên anh hùng.”

Những đoàn xe vẫn đi qua mỗi ngày,
ít ai biết rằng dưới lớp đất yên bình ấy
là tuổi thơ đã hóa thành con đường cho Tổ quốc đi tới.