CON ĐƯỜNG KHÔNG TÊN

Mùa mưa năm ấy, con đường mòn xuyên rừng Trường Sơn gần như bị xóa sổ sau một trận bom dội xuống bất ngờ. Đất đá trộn lẫn với cây gãy, khói vẫn còn âm ỉ bốc lên. Nhưng ngay trong buổi sáng hôm sau, những bóng áo xanh đã có mặt.

Đội Thanh niên xung phong số 7.

Trong số họ, Lan là người nhỏ tuổi nhất.

Lan không cao, cũng chẳng khỏe như nhiều người khác. Nhưng đôi mắt cô lúc nào cũng sáng, ánh lên một thứ niềm tin rất lạ — thứ niềm tin khiến người ta quên đi sợ hãi.

“Đường phải thông trước chiều nay.”
Đội trưởng nói, giọng dứt khoát.

Không ai trả lời, nhưng tất cả đều bắt đầu làm việc.

Họ dùng cuốc, dùng xẻng, dùng cả đôi tay trần để bới đất, khiêng đá. Mưa bắt đầu nặng hạt, trộn lẫn với bùn đất khiến từng bước chân thêm nặng nề. Xa xa, tiếng máy bay gầm lên như một lời đe dọa.

Lan cúi xuống nhặt từng tảng đá nhỏ. Tay cô rớm máu từ lúc nào không hay.

“Lan, nghỉ chút đi.”
Một anh trong đội nói.

Cô lắc đầu, cười nhẹ:
“Em còn khỏe mà. Đường chưa thông, sao nghỉ được anh?”

Buổi trưa, mặt đất rung lên lần nữa.

Một loạt bom khác rơi xuống, cách họ không xa. Tiếng nổ xé toạc không gian. Đất đá văng tung tóe. Mọi người lao xuống hố trú ẩn đã đào vội.

Khi khói bụi lắng xuống, con đường vừa được dọn gần xong lại bị vùi lấp một đoạn lớn.

Có người thở dài.

Có người siết chặt tay.

Lan đứng dậy, phủi lớp bùn trên áo, nhìn về phía con đường vừa bị phá.

“Làm lại thôi.”

Giọng cô không lớn, nhưng đủ để tất cả nghe thấy.

Không ai nói thêm gì. Họ lại tiếp tục.

Chiều xuống rất chậm. Mưa vẫn rơi. Tay chân ai cũng rã rời. Nhưng từng mét đường dần hiện ra.

Đến khi chiếc xe đầu tiên từ phía sau tiến đến, còi vang lên khe khẽ, tất cả mới dừng lại.

Con đường đã thông.

Lan ngồi bệt xuống đất, thở dốc. Cô nhìn theo chiếc xe khuất dần trong màn mưa, môi khẽ mỉm cười.

“Vậy là kịp rồi…”

Đêm đó, họ ngủ ngay bên lề đường, dưới tấm bạt ướt. Không ai nói nhiều, nhưng ai cũng hiểu: ngày mai, có thể họ sẽ lại bắt đầu từ đầu.

Và đúng như thế.

Những ngày sau, bom vẫn rơi. Đường vẫn bị phá. Và họ — những Thanh niên xung phong — vẫn lặng lẽ đứng dậy, tiếp tục vá lại những vết thương của đất.

Có những người không trở về.

Có những cái tên chỉ còn lại trên tấm bia đơn sơ bên rừng.

Nhưng con đường thì vẫn mở.

Và từng đoàn xe vẫn đi qua, mang theo hy vọng.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, con đường ấy được trải nhựa phẳng lì. Người ta đi qua mà không biết rằng, dưới lớp đất kia là biết bao mồ hôi, máu và cả tuổi xuân của những con người trẻ.

Người ta chỉ thấy một con đường.

Nhưng với những ai từng ở đó, đó là con đường không tên — được dựng nên bởi lòng dũng cảm.

Và bởi những con người bình dị, mà phi thường.