Con Đường Làng Không Còn Phải Trải Đất Vá Mỗi Mùa Mưa

Tựa đề: Con Đường Làng Không Còn Phải Trải Đất Vá Mỗi Mùa Mưa

Năm 1969, con đường chính của làng chỉ là lối đất nén chạy dài từ đầu làng đến cuối xóm. Mùa nắng thì bụi bay mù, mùa mưa thì lầy lội, có chỗ bánh xe bò đi qua là thành rãnh sâu.

Người ta quen rồi.

Nhưng không ai coi nhẹ nó.

Ông Tám Đường là người hay ra sửa đường nhất.

Mỗi khi mưa xong, ông lại mang cuốc, mang xẻng ra đắp lại những chỗ lún.

Ông nói:
“Đường mà hư thì đi cũng khổ.”

Năm 1970, chiến tranh khiến việc đi lại khó hơn, con đường càng nhanh hỏng hơn sau mỗi trận mưa lớn. Nhưng sáng nào ông Tám cũng ra xem đường.

Như một thói quen không bỏ.

Năm 1971, có một đoạn đường bị nước xói thành hố sâu. Người ta phải đi vòng.

Ông Tám đứng nhìn rất lâu rồi lấp đất lại từng xẻng một.

Con trai ông hỏi:

“Có ai trách đâu mà ba cực vậy?”

Ông đáp:

“Không ai trách, nhưng người đi qua thì khổ.”

Năm 1972, có những ngày đường bị lầy đến mức người ta phải dắt bộ từng đoạn. Ông Tám không bỏ mặc, cứ đi trước dọn bớt bùn, đặt lại đá, lót lại chỗ trũng.

Không nhanh.

Nhưng đều.

Năm 1973, có người nói:

“Giờ sau này chắc có đường lớn rồi, đường này bỏ thôi.”

Ông lắc đầu:

“Đường lớn thì đi xa. Nhưng đường làng là để về nhà.”

Năm 1974, con đường bắt đầu được rải đá ở vài đoạn, đi dễ hơn một chút. Nhưng vẫn còn nhiều chỗ đất cũ.

Ông Tám vẫn giữ thói quen đi dọc đường mỗi sáng.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Con đường được nâng cấp dần, xe cộ đi lại nhiều hơn, không còn cảnh lầy lội như trước.

Một buổi sáng, con trai ông trở về.

Anh đứng giữa con đường đã rộng hơn:

“Giờ làm đường tốt rồi, còn cần ba đi xem nữa không?”

Ông Tám cúi xuống nhặt một viên đá nhỏ lăn khỏi lề đường.

Ông nói:

“Cần chứ.”

“Cần gì nữa?”

Ông đáp:

“Để nhớ là đã từng có những năm… con đường này không bằng phẳng như bây giờ, nhưng mỗi người đi qua đều biết cúi xuống tránh bùn, giúp nhau qua đoạn khó, và chính nhờ vậy mà cả làng học được cách đi cùng nhau, chứ không chỉ đi một mình cho nhanh.”

Anh im lặng.

Con đường trải dài dưới nắng sớm.

Không còn lầy lội như trước.

Nhưng vẫn mang trong nó dấu vết của những bàn tay từng vá đường, của những bước chân từng chậm lại để chờ nhau.

Vì có những con đường không chỉ để đi qua,

mà để giữ lại ký ức về cách con người đã từng cùng nhau sửa từng chỗ hỏng nhỏ của cuộc sống—để rồi từ đó, học được rằng đi xa hay đi nhanh không quan trọng bằng việc còn có người đi bên cạnh mình trên cùng một con đường.