Con đường tuổi trẻ
Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra ác liệt, quê tôi có một chàng trai tên Nguyễn Văn Minh, vừa tròn hai mươi tuổi. Minh là con út trong một gia đình có ba người con. Cha mất sớm, mẹ quanh năm làm ruộng. Dù gia đình còn nhiều khó khăn, khi nghe tiếng gọi lên đường bảo vệ Tổ quốc, Minh vẫn viết đơn tình nguyện nhập ngũ.
Con đường tuổi trẻ
Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra ác liệt, quê tôi có một chàng trai tên Nguyễn Văn Minh, vừa tròn hai mươi tuổi. Minh là con út trong một gia đình có ba người con. Cha mất sớm, mẹ quanh năm làm ruộng. Dù gia đình còn nhiều khó khăn, khi nghe tiếng gọi lên đường bảo vệ Tổ quốc, Minh vẫn viết đơn tình nguyện nhập ngũ.
Ngày Minh lên đường, mẹ tiễn con ra tận đầu làng. Bà chỉ lặng lẽ đặt vào tay con một chiếc khăn tay và dặn:
— Con đi mạnh khỏe, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ rồi trở về với mẹ.
Minh ôm mẹ thật lâu. Anh không dám hứa chắc ngày trở về, chỉ nói:
— Mẹ cứ yên tâm. Con sẽ cố gắng.
Trên con đường làng hôm ấy, Minh cùng những người bạn trẻ khoác ba lô, bước đi trong tiếng gọi của quê hương. Không ai biết phía trước sẽ là những gì. Họ chỉ biết mình đang đi về phía nơi Tổ quốc cần.
Sau những tháng ngày huấn luyện, Minh được điều vào chiến trường. Ở đó, anh gặp Lê Văn Hùng, một chiến sĩ quê ở miền Trung. Hai người khác quê nhưng nhanh chóng trở thành bạn thân. Họ thường chia nhau từng ngụm nước, từng mẩu lương khô và kể cho nhau nghe về gia đình.
Một đêm giữa rừng, Hùng hỏi:
— Minh này, cậu có nhớ quê không?
Minh nhìn lên bầu trời qua những tán cây:
— Nhớ chứ. Nhớ mẹ, nhớ con đường làng, nhớ cả cánh đồng trước nhà.
Hùng cười:
— Tớ cũng vậy. Sau này hòa bình, nhất định chúng ta phải trở về.
Minh gật đầu:
— Nhất định.
Những ngày sau đó, họ cùng đơn vị hành quân qua nhiều vùng đất. Con đường phía trước không chỉ có gian khổ mà còn có những thử thách khắc nghiệt của chiến tranh. Nhưng tuổi trẻ đã giúp họ giữ vững niềm tin.
Trong một lần làm nhiệm vụ, Hùng bị thương và phải ở lại điều trị. Minh tiếp tục cùng đơn vị hành quân. Trước khi chia tay, Hùng nắm tay bạn:
— Nếu cậu về trước, nhớ gửi lời hỏi thăm mẹ tớ.
Minh đáp:
— Cậu cũng phải cố gắng trở về. Chúng ta còn lời hẹn với con đường quê nhà.
Nhưng chiến tranh đã khiến lời hẹn ấy không thể trọn vẹn.
Sau ngày đất nước thống nhất, Minh trở về quê. Con đường làng năm xưa vẫn còn đó, nhưng anh đã không còn là chàng trai hai mươi tuổi ngày nào. Trên mái tóc đã có những sợi bạc.
Minh tìm đến gia đình Hùng và trao lại những kỷ vật cuối cùng của người bạn. Mẹ Hùng run run nhận lấy, đôi mắt đỏ hoe.
— Cảm ơn cháu. Những năm qua, bác chỉ mong một ngày có người kể cho bác nghe về những ngày cuối cùng của con mình.
Minh nghẹn ngào:
— Anh Hùng là một người lính rất dũng cảm, bác ạ. Anh ấy luôn nhớ quê và mong một ngày được trở về.
Trở lại quê nhà, Minh đi bộ trên con đường cũ. Hai bên đường, những hàng cây đã lớn. Trẻ em chạy nhảy, tiếng cười vang lên giữa một buổi chiều yên bình.
Minh đứng lại thật lâu. Anh chợt hiểu rằng con đường mình từng đi năm hai mươi tuổi không chỉ là con đường dẫn ra chiến trường. Đó còn là con đường của tuổi trẻ, của những ước mơ, của lòng yêu quê hương và khát vọng hòa bình.
Nhiều năm sau, mỗi khi kể cho lớp trẻ nghe về những năm tháng ấy, Minh vẫn thường nói:
— Tuổi trẻ của chúng tôi đã đi qua một con đường đầy gian khó. Có người trở về, có người mãi mãi nằm lại. Nhưng chính những bước chân ấy đã góp phần làm nên con đường hòa bình hôm nay.
Ngoài sân, nắng chiều trải dài trên con đường làng. Minh nhìn theo những bước chân trẻ nhỏ đang ríu rít trở về nhà. Ông mỉm cười.
Con đường năm xưa vẫn còn đó.
Chỉ khác rằng, hôm nay, trên con đường ấy không còn tiếng bước chân hành quân, mà là tiếng cười của một thế hệ đang lớn lên trong hòa bình.
