“Con gái cũng có thể làm nên chuyện lớn, miễn là dám nghĩ, dám làm”.

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam có lẽ bà Trần Thị Quang Mẫn là người phụ nữ đặc biệt hiếm hoi từng cải nam trang để ra trận. Sinh ra trong một gia đình khá giả ở Giồng Riềng, Kiên Giang, bà từ nhỏ đã mạnh mẽ, say mê lịch sử và các anh hùng dân tộc. Không thể ngồi yên khi đất nước bị xâm lược, bà cùng em gái cắt máu ăn thề, trốn nhà tham gia kháng chiến, để lại sau lưng gia đình và lời dặn nghiêm khắc nhưng đau lòng của mẹ: "Nếu không thành công thì đừng quay về".

Để được nhận vào bộ đội, bà quyết định xuống tóc, rèn luyện giọng nói cho giống nam giới. Gia đình từng hứa gả bà cho một chàng trai tên Nguyễn Văn Bé. Khi biết bà đang ở Trung đoàn 124, anh tìm đến và bí mật bà bị lộ. Cả đơn vị sửng sốt khi biết “anh” Trần Quang Mẫn thực ra là nữ. Sau khi hai người tổ chức đám cưới, bà lên chức Đại đội trưởng còn chồng bà là Đại đội phó. Năm 1952, ông Bé hy sinh, để lại cho bà một đứa con trai mới bốn ngày tuổi. Người con ấy sau này tiếp bước cha mẹ đi bộ đội và hy sinh ở tuổi 15.

Cống hiến của bà được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều huân chương cao quý và danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Năm 1967, bà cùng chị Út Tịch được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang. Cuộc đời bà Mẫn sau này được nhà văn Bùi Hiển ghi lại trong tác phẩm "Cuộc đời tôi" - nơi câu nói chân thành của bà trở thành lời kết giản dị mà sâu sắc: “Tôi đánh giặc để đồng bào mình sống trong thanh bình. Giờ được sống đến hôm nay, tôi đã mãn nguyện rồi.”