"Con hãy sống để còn chiến đấu"
Ngày 18/11/1964, trong trận chiến bảo vệ cầu Đò Lèn (Thanh Hóa), Chính trị viên đại đội Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng nhưng vẫn bình tĩnh động viên đồng đội tiếp tục chiến đấu. Khẩu lệnh "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của ông đã trở thành mệnh lệnh chiến đấu nổi tiếng trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tháng 11 năm 1964, cầu Đò Lèn (Thanh Hóa) là mục tiêu đánh phá dữ dội của không quân Mỹ.
Nhiệm vụ của đơn vị pháo phòng không là bảo vệ cây cầu để giữ thông suốt tuyến giao thông chiến lược.
Sáng 18 tháng 11, từng tốp máy bay Mỹ lao đến.
Còi báo động vang lên.
Các khẩu pháo nhanh chóng vào vị trí.
Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân liên tục chạy dọc trận địa để động viên từng khẩu đội.
Bom nổ dồn dập.
Đất đá bắn tung mù mịt.
Một mảnh bom găm vào người ông.
Đồng đội vội chạy tới dìu.
Nhưng Nguyễn Viết Xuân gạt đi.
Ông nhìn về phía những khẩu pháo vẫn đang nhả đạn rồi dõng dạc hô lớn:
"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Tiếng hô ấy vang lên giữa tiếng bom, tiếng động cơ phản lực và tiếng pháo phòng không.
Ngay lập tức, các khẩu đội đồng loạt siết cò.
Lưới lửa phòng không dày đặc buộc tốp máy bay địch phải tản đội hình.
Trận địa được giữ vững.
Dù bị thương rất nặng, Nguyễn Viết Xuân vẫn tiếp tục chỉ huy cho đến khi kiệt sức.
Ông anh dũng hy sinh khi mới 30 tuổi.
Sau chiến đấu, câu nói "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" nhanh chóng lan truyền khắp các đơn vị trong toàn quân.
Khẩu lệnh ấy không chỉ thể hiện ý chí quyết tâm đánh thắng kẻ thù, mà còn trở thành biểu tượng của lòng quả cảm và tinh thần chiến đấu kiên cường của Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm đầu chống chiến tranh phá hoại.
Năm 1965, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, nhiều trường học, đường phố và đơn vị quân đội trên cả nước mang tên ông.
Mỗi lần nhắc đến khẩu lệnh bất hủ ấy, các thế hệ hôm nay vẫn nhớ đến người chính trị viên đã dùng những lời cuối cùng của mình để tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội trên trận địa.
