Cộng sản hay kháng chiến?

“Theo Cộng sản hay kháng chiến?” là câu hỏi thường trực nhằm phân hóa tù nhân của bọn cai ngục ở nhà tù Côn Đảo vào năm 1958, khi miền Nam còn nằm ở dưới ách thống trị của Mỹ, Diệm. Chúng đề cao kháng chiến, gắn kháng chiến với “Quốc gia” và hứa hẹn trả tự do cho những ai theo “kháng chiến quốc gia”. Thế nhưng âm mưu phân hóa của chúng bị những người tử tù Cộng sản ở nhà tù Côn Đảo vạch trần.

Một hôm, tên tỉnh trưởng Bạch Văn Bốn, xuất thân từ một cai tù nổi tiếng gian ác và bạo ngược, gọi nhóm tù nhân Trần Hữu Đại, Nguyễn Văn Khải, Lê Thành Thân đến để tra khảo. Bốn hỏi: “Tụi bay theo kháng chiến hay theo Cộng sản?” Cả bốn người đều trả lời theo Cộng sản, theo Bác Hồ.

Tên Bốn tức lắm quay lại chất vấn Trần Hữu Đại:

- Mày nói là Cộng sản. Được, tạo hỏi một câu, nếu mày trả lời được thì đúng mày là Cộng sản. Nếu nói không được, tao đánh mày 20 roi và đem nhốt hầm đá.

Anh em tù nhân hồi hộp theo dõi cuộc đấu lý giữa em học sinh 17 tuổi với tên tỉnh trưởng khét tiếng gian ác. Bốn gườm gườm nhìn Nguyễn Hữu Đại rồi hỏi:

- Mày năm nay mấy tuổi?

- Mười bảy.

- Hà hà! 17 tuổi mà mày bảo là Cộng sản. Vậy chứ mày vào Đảng năm nào? Ai kết nạp mày?

Đại vẫn bình tĩnh đáp:

- Đúng ra tôi chưa có vinh dự là đảng viên Cộng sản, nhưng tôi được kết nạp từ ngày bị bắt, bị đày ra Côn Đảo và chính các ông là người kết nạp tôi.

Hiểu ra thâm ý câu trả lời của Đại là chính sự tàn bạo của Mỹ, Diệm đã dọn đất gieo mầm Cộng sản thúc đẩy những người dân yêu nước theo con đường cách mạng, con đường của Bác Hồ. Tên Bố ra lệnh đánh chết Đại. Nguyễn Hữu Đại đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng như một đảng viên cộng sản.