Công việc tự quản giữa những ngày lao dịch

Khi trở lại Sơn La năm 1935, Đồng chí Trường Chinh cùng tù chính trị bị quản thúc chặt chẽ và buộc lao động nặng nhọc. Những yêu cầu về sức lực đặt lên người đang phải sống trong cảnh ăn ở thiếu thốn, bệnh tật thường xuyên đe dọa. Trong tình thế đó, tập thể khôi phục Hội đồng Thống nhất và cử ông phụ trách. Hoạt động tự quản cần đi vào chính những việc ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Một người bị ức hiếp hoặc suy yếu không thể tự mình giải quyết toàn bộ khó khăn; sự phối hợp giúp tình trạng của họ trở thành mối quan tâm chung. Đặng Xuân Khu cùng đồng đội tìm cách duy trì trật tự trong tập thể và hạn chế sự lạm quyền của cai ngục. Công việc ấy diễn ra từng ngày, trong khi bản án vẫn còn kéo dài. Những người tù có thể chia sẻ kinh nghiệm, tổ chức tiếng nói đại diện và giữ mối liên hệ giữa các phần sinh hoạt. Qua đó, tinh thần đoàn kết có một hình thức thực hiện cụ thể. Quãng đời của Đặng Xuân Khu ở Sơn La gắn với sự bền bỉ ấy nhiều hơn những thời điểm được tự do tiếp xúc với bên ngoài. Ông làm việc trong tổ chức của tù nhân cho tới khi được trả tự do tháng 9/1936. Sau những ngày lao dịch, việc có một tập thể biết quan tâm và cùng tổ chức vẫn giúp người bị giam giữ lại phần chủ động trong đời sống. Hội đồng Thống nhất là một chỗ dựa như vậy trong lần ông bị đày lên Sơn La thứ hai.