Cù Chính Lan
Anh hùng Cù Chính Lan - Người chiến sĩ diệt xe tăng bằng lựu đạn
Tóm tắt: Chỉ với một lưỡi dao cùn và quả lựu đạn, chàng tiểu đội trưởng 21 tuổi người Nghệ An đã tạo nên huyền thoại "diệt xe tăng bằng lựu đạn" - một cách đánh lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử quân sự Việt Nam và cả thế giới, trước khi anh dũng hy sinh ở tuổi 20.
Thân thế & tuổi thơ cơ cực
Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh). Làng Quỳnh Đôi gần 700 năm tuổi vốn nổi tiếng nghèo tiền nghèo gạo nhưng "luôn tỷ phú về lòng yêu nước và chí hiếu học" qdnd baoquankhu4.
Là con thứ ba và là con út trong một gia đình nông dân nghèo, năm lên 4 tuổi, Cù Chính Lan đã mồ côi mẹ. Hoàn cảnh khó khăn, nhà đông em, cậu bé "cu Mấu" - tên gọi thân thương của người làng - sớm phải theo anh trai đi làm thuê, cuốc mướn cho địa chủ, lặn ngụp trên cánh đồng mò cua, bắt ốc để cùng cha nuôi sống đàn em. Cuộc sống khổ đau ấy đã hun đúc nên lòng căm thù áp bức bất công và nuôi chí cầm súng đánh đuổi quân xâm lược.
Con đường vào quân ngũ
Năm 1946, khi vừa tròn 16 tuổi, chàng trai trẻ xung phong tình nguyện nhập ngũ. Trong quân ngũ, Cù Chính Lan nổi bật nhờ đức tính cần cù, gương mẫu:
Thời làm chiến sĩ liên lạc, anh được biểu dương là "quân nhân gương mẫu".
Khi nằm bệnh xá, anh giúp đỡ đồng đội và được anh em thương binh, bệnh binh tặng danh hiệu "Người chị cả hiền từ".
Được đề bạt làm tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Đại đoàn 304, anh đưa tiểu đội từ yếu kém lên khá, được anh em mến phục.
Chiến công diệt xe tăng huyền thoại
Trận Giang Mỗ lần thứ nhất (7/12/1951): Khi bố trí trận địa bị lộ, địch bắn dữ dội và có lệnh rút lui, Cù Chính Lan dũng cảm đi sau cùng dùng súng máy kiềm chế địch, rồi quay lại tìm và đưa ba đồng chí bị thương về đơn vị an toàn.
Trận Giang Mỗ lần thứ hai (13/12/1951) trong Chiến dịch Hòa Bình: Đây là trận đánh làm nên tên tuổi huyền thoại của anh. Khi ta diệt gọn một đại đội địch, một xe tăng tiếp viện lao tới, chặn đường rút và gây thương vong cho quân ta. Không chút do dự, Cù Chính Lan xông lên:
Anh nhảy lên xe tăng kề tiểu liên vào khe hở trên tháp xe bóp cò, nhưng tiểu liên bị hóc.
Anh hô anh em tập trung lựu đạn, nhảy lên xe giật nắp ném vào - nhưng giặc nhặt ném ra và hốt hoảng lái xe bỏ chạy.
Không để xe tăng thoát, anh dũng cảm táo bạo mở chốt lựu đạn, chờ cho khói thuốc xì ra vài giây rồi mới ném vào buồng lái - quả lựu đạn nổ, diệt gọn quân địch trong xe, chiếc xe tăng dừng tại chỗ.
Cách đánh "dùng lựu đạn diệt xe tăng" của Cù Chính Lan là lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử kháng chiến của dân tộc và cả lịch sử chiến tranh nhân loại, trở thành tấm gương cổ vũ toàn quân thi đua diệt xe tăng, xe cơ giới địch.
Sự hy sinh anh dũng
Ngày 29/12/1951, tham gia đánh đồn Cô Tô trong Chiến dịch Hòa Bình, Cù Chính Lan bị thương hai lần nhưng vẫn dũng cảm xông lên phá tiếp hai lớp rào mở đường cho đơn vị. Lần thứ ba bị thương nặng, anh kiên quyết không rời trận địa, nằm tại chỗ chỉ hướng tiến và động viên anh em chiến đấu.
Anh hy sinh ngay khi trận đánh vừa kết thúc thắng lợi, vừa tròn 20 tuổi, trong tư thế Tiểu đội trưởng, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Nơi an nghỉ của anh nằm tại Nghĩa trang liệt sĩ Chiến dịch Hòa Bình, phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ wikipedia.
Vinh danh & di sản 🌟
Năm 19/5/1952, Cù Chính Lan được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong 7 người đầu tiên trên toàn quốc được phong tặng và truy tặng danh hiệu này. Anh còn được truy tặng nhiều huân chương cao quý:
1 Huân chương Quân công hạng Ba (khi còn sống)
Huân chương Quân công hạng Hai (truy tặng)
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (truy tặng)
Ngày 10/8/1952, tại buổi Lễ tuyên dương công trạng, khi nghe đọc báo cáo chiến công của Anh hùng Cù Chính Lan, từ trên đoàn chủ tịch, Bác Hồ đã đề nghị toàn thể đứng dậy mặc niệm người con ưu tú của dân tộc.
Câu chuyện của anh được dựng thành bộ phim "Người chiến sĩ trẻ" do Xưởng phim Hà Nội sản xuất năm 1964. Tên tuổi anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố và đơn vị quân đội trên cả nước cauchuyenlichsu:
Trường THCS phường Chăm Mát, thành phố Hòa Bình
Trường THCS xã Ia Chía, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai
Phố Cù Chính Lan tại phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, Hà Nội
Khu di tích lịch sử Cù Chính Lan được công nhận là Di tích quốc gia năm 1993
Bài học lịch sử: Câu chuyện của Cù Chính Lan đã chứng minh rằng trong mọi cuộc giao chiến, yếu tố quyết định thắng lợi không hoàn toàn nghiêng về ưu thế của vũ khí. Chiến công "lấy trứng chọi đá" của anh là sự vượt trội về lòng quả cảm và trí sáng tạo - tài sản vô giá của người chiến sĩ vì nước quên thân.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về những Anh hùng đầu tiên khác của Quân đội nhân dân Việt Nam hay chi tiết về Chiến dịch Hòa Bình năm 1951-1952, tôi có thể chia sẻ thêm thông tin.
