CÙ CHÍNH LAN – NGƯỜI ANH HÙNG DIỆT XE TĂNG GIỮA LỬA ĐẠN GIANG MỖ
Cù Chính Lan (1930–1951) là một trong những Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Việt Nam, người đã đi vào lịch sử dân tộc bằng tinh thần chiến đấu quả cảm và chiến công đặc biệt xuất sắc trong Chiến dịch Hòa Bình.
Sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An (nay thuộc xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An), Cù Chính Lan lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn, sớm phải lao động để phụ giúp gia đình. Tuổi thơ nhiều vất vả đã rèn luyện ở anh ý chí kiên cường và tinh thần yêu nước sâu sắc. Năm 1945, anh tham gia Việt Minh và đội du kích địa phương, bắt đầu con đường gắn bó với cách mạng.
Năm 1946, khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, Cù Chính Lan xung phong nhập ngũ, trở thành chiến sĩ liên lạc rồi dần trưởng thành thành tiểu đội trưởng bộ binh. Trong chiến đấu, anh nổi tiếng gan dạ, mưu trí, từng có những trận đánh táo bạo, thể hiện bản lĩnh của một người lính luôn sẵn sàng đối mặt hiểm nguy.
Đỉnh cao trong cuộc đời chiến đấu của anh là Chiến dịch Hòa Bình năm 1951. Trong các trận đánh tại khu vực Giang Mỗ, anh đã nhiều lần thể hiện tinh thần chiến đấu quả cảm, vừa chiến đấu vừa bảo vệ đồng đội rút lui an toàn trong tình thế vô cùng nguy hiểm.
Đặc biệt, ngày 13 tháng 12 năm 1951, trong trận phục kích tại Giang Mỗ, một xe tăng Pháp bất ngờ xuất hiện, bắn phá dữ dội đội hình của ta. Trong tình thế khẩn cấp, Cù Chính Lan đã không ngần ngại lao lên đối đầu trực diện. Anh dũng cảm áp sát xe tăng, sử dụng lựu đạn tiêu diệt toàn bộ binh lính bên trong, góp phần làm phá vỡ thế tấn công của địch và tạo điều kiện cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Chiến công này đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
Không lâu sau đó, ngày 29 tháng 12 năm 1951, trong trận đánh đồn Cô Tô, anh tiếp tục chiến đấu dù bị thương nặng và đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và nhân dân.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 31 tháng 5 năm 1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Tên tuổi của anh được khắc ghi trên nhiều con đường, trường học trên khắp cả nước, như một sự tri ân đối với người anh hùng đã hiến dâng trọn tuổi thanh xuân cho độc lập dân tộc. Di tích chiến công tại Giang Mỗ (Hòa Bình) cùng những kỷ vật còn lại tiếp tục nhắc nhớ thế hệ hôm nay về một con người bình dị nhưng mang ý chí và tinh thần chiến đấu phi thường.
Cù Chính Lan mãi mãi là biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần xả thân vì Tổ quốc trong những năm tháng kháng chiến gian khổ mà hào hùng của dân tộc Việt Nam



