Cù Chính Lan: Người anh hùng diệt xe tăng trên đường số 6

Cù Chính Lan sinh năm 1930, dân tộc Kinh, quê xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Xuất thân trong gia đình nông dân nghèo, mẹ mất sớm, từ nhỏ đồng chí phải lao động vất vả để cùng cha nuôi các em. Hoàn cảnh ấy rèn luyện ở Cù Chính Lan đức tính cần cù, nhẫn nại, giàu tình thương và lòng căm thù giặc, áp bức.

Anh hùng Cù Chính Lan (1930-1951). Nguồn: baotanglichsu.vn 

Sau Cách mạng Tháng Tám, thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta, Cù Chính Lan tình nguyện nhập ngũ năm 1946. Trong công tác, đồng chí luôn gương mẫu, khiêm tốn, giản dị, thương yêu đồng đội; từng được biểu dương là “quân nhân gương mẫu” và được thương binh, bệnh binh gọi là “Người chị cả hiền từ”. Khi làm tiểu đội trưởng, đồng chí tích cực xây dựng đơn vị, đưa tiểu đội từ kém lên khá.

Trong chiến đấu, Cù Chính Lan nổi bật với tinh thần dũng cảm, mưu trí, táo bạo. Ngày 7-12-1951, tại trận Giang Mỗ lần thứ nhất, đồng chí ở lại phía sau kiềm chế địch, rồi quay lại đưa 3 đồng chí bị thương về đơn vị an toàn.

Ngày 13-12-1951, tại trận Giang Mỗ lần thứ hai, khi một xe tăng địch chặn đường rút và gây nhiều thương vong, Cù Chính Lan dũng cảm lao lên xe tăng, dùng lựu đạn tiêu diệt xe và toàn bộ địch trong xe. Chiến công này đã cổ vũ toàn quân thi đua diệt xe tăng, xe cơ giới địch.

Ngày 29-12-1951, trong trận đánh đồn Cô Tô thuộc Chiến dịch Hòa Bình, dù bị thương hai lần, Cù Chính Lan vẫn xông lên phá rào mở đường cho đơn vị. Bị thương nặng lần thứ ba, đồng chí vẫn nằm tại trận địa chỉ hướng tiến và động viên đồng đội chiến đấu. Sau khi trận đánh kết thúc thắng lợi, Cù Chính Lan anh dũng hy sinh, khi vừa tròn 20 tuổi, là tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Đại đoàn 304, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cù Chính Lan được tặng Huân chương Quân công hạng ba. Tháng 5-1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, đồng chí được Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh truy tặng Huân chương Quân công hạng hai và Huân chương Kháng chiến hạng nhất. Ngày 19-5-1952, đồng chí được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, là một trong 7 người đầu tiên được truy tặng danh hiệu này.

Ngày nay, tượng đài và di tích ghi dấu chiến công diệt xe tăng của Anh hùng Cù Chính Lan tại dốc Giang Mỗ, xã Bình Thanh, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình (nay là xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ), là nơi tưởng niệm, tri ân người anh hùng trẻ tuổi và ghi dấu chiến công oanh liệt của đồng chí trong Chiến dịch Hòa Bình năm 1951–1952.