Bài viết

Cù Chính Lan: Người anh hùng diệt xe tăng trên đường số 6

Cù Chính Lan sinh năm 1930, dân tộc Kinh, quê ở xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Khi hy sinh, đồng chí là tiểu đội trưởng bộ binh, thuộc Đại đoàn 304.

Nghệ An05/07/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ chết sớm, nhà đông em, Cù Chính Lan phải lao động vất vả ngay từ bé dưới chế độ bóc lột hà khắc của thực dân, phong kiến để cùng cha nuôi sống đàn em. Hoàn cảnh đó đã tạo cho Cù Chính Lan đức tính cần cù, nhẫn nại, thương người cùng cảnh khổ, căm thù sâu sắc giai cấp địa chủ bóc lột và bọn thực dân cướp nước.

Thiếu tướng Hồ Anh Thắng, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân - người cùng làng với Anh hùng Cù Chính Lan kể: "Ở cùng một xóm, tôi lớn lên đã nghe bố mẹ kể nhiều về Cù Chính Lan. Hình ảnh một “cu Mấu” (tên người làng tôi gọi Cù Chính Lan khi còn nhỏ), mồ côi mẹ lúc 4 tuổi ngụp lặn trên cánh đồng làng mò cua, bắt ốc chống chọi sinh tồn qua những tháng ba ngày tám đói khát; hình ảnh một “cu Mấu” nghị lực và can trường ngoi lên trong cuộc sống cho tới tuổi thành niên thì xung phong vào đội quân đánh giặc cứu nước đã khắc sâu vào tâm hồn thơ trẻ chúng tôi...

Sau này lớn lên, đi học từ trang sách giáo khoa, từ câu chuyện kể của thầy cô, tôi lại càng khâm phục tinh thần dũng cảm, mưu trí, gan dạ của Cù Chính Lan, chỉ với một lưỡi dao cùn đã bắt sống một tên lính Pháp và với quả lựu đạn đã tiêu diệt xe tăng trên đường số 6..."

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ chết sớm, nhà đông em, Cù Chính Lan phải lao động vất vả ngay từ bé dưới chế độ bóc lột hà khắc của thực dân, phong kiến để cùng cha nuôi sống đàn em. Hoàn cảnh đó đã tạo cho Cù Chính Lan đức tính cần cù, nhẫn nại, thương người cùng cảnh khổ, căm thù sâu sắc giai cấp địa chủ bóc lột và bọn thực dân cướp nước.

Thiếu tướng Hồ Anh Thắng, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân - người cùng làng với Anh hùng Cù Chính Lan kể: "Ở cùng một xóm, tôi lớn lên đã nghe bố mẹ kể nhiều về Cù Chính Lan. Hình ảnh một “cu Mấu” (tên người làng tôi gọi Cù Chính Lan khi còn nhỏ), mồ côi mẹ lúc 4 tuổi ngụp lặn trên cánh đồng làng mò cua, bắt ốc chống chọi sinh tồn qua những tháng ba ngày tám đói khát; hình ảnh một “cu Mấu” nghị lực và can trường ngoi lên trong cuộc sống cho tới tuổi thành niên thì xung phong vào đội quân đánh giặc cứu nước đã khắc sâu vào tâm hồn thơ trẻ chúng tôi...

Sau này lớn lên, đi học từ trang sách giáo khoa, từ câu chuyện kể của thầy cô, tôi lại càng khâm phục tinh thần dũng cảm, mưu trí, gan dạ của Cù Chính Lan, chỉ với một lưỡi dao cùn đã bắt sống một tên lính Pháp và với quả lựu đạn đã tiêu diệt xe tăng trên đường số 6..."

Trận Giang Mỗ lần thứ nhất ngày 7-12-1951, khi bố trí trận địa bị lộ, địch bắn dữ dội, trên ra lệnh tạm thời rút lui. Đồng chí dũng cảm đi sau cùng, dùng súng máy bắn kiềm chế địch cho đơn vị rút, rồi quay lại tìm anh em bị thương, đưa được 3 đồng chí trở về đơn vị an toàn.

Trận Giang Mỗ lần thứ hai ngày 13-12-1951, khi địch lọt vào trận địa, cả đơn vị nổ súng quyết liệt, diệt gọn một đại đội địch. Lúc chuẩn bị rút thì một xe tăng địch tiếp viện tới, bắn dữ dội vào đội hình quân ta, chặn đường rút và làm nhiều anh em thương vong. Cù Chính Lan căm giận xông lên.

Anh nhảy lên xe tăng kê tiểu liên vào khe hở trên tháp xe bóp cò. Nhưng không may tiểu liên bị hóc, chiếc xe vẫn vừa chạy vừa bắn. Cù Chính Lan hô anh em tập trung lựu đạn đến cho mình, rồi lại nhanh nhẹn nhảy lên xe, giật nắp, ném lựu đạn vào. Giặc nhặt lựu đạn ném ra và hốt hoảng lái xe chuyển hướng vội vàng chạy về vị trí. Thời cơ diệt xe tăng địch ngay trước mắt, không thể để nó chạy thoát, Cù Chính Lan dũng cảm táo bạo mở chốt lựu đạn, chờ cho khói thuốc xì ra được vài giây rồi mới ném vào buồng lái. Lựu đạn nổ, những tên giặc trong xe chết đè lên nhau. Chiếc xe dừng tại chỗ. Trận đánh kết thúc thắng lợi. Tấm gương của đồng chí đã có tác dụng cổ vũ toàn quân thi đua diệt xe tăng và xe cơ giới địch.

Ngày 29-12-1951, tham gia đánh đồn Cô Tô, Chiến dịch Hòa Bình, bị thương hai lần, Cù Chính Lan vẫn dũng cảm xông lên phá tiếp hai lớp rào mở đường cho đơn vị tiến vào. Lần thứ ba, bị thương nặng, đồng chí vẫn không chịu rời trận địa, nằm tại chỗ chỉ hướng tiến và động viên anh em vào sau diệt địch.

Cù Chính Lan đã anh dũng hy sinh khi trận đánh đồn Cô Tô vừa kết thúc thắng lợi. Năm đó, anh vừa tròn hai mươi tuổi, tiểu đội trưởng bộ binh, Đại đoàn 304, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn