Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương yêu nước ngời sáng
Cụ Huỳnh Thúc Kháng (tên khai sinh là Huỳnh Hanh) sinh ngày 1-10-1876 trong một gia đình nho học nghèo ở làng Thạnh Bình, tổng Kiên Giang, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình (nay là thôn Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam) - mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, cách mạng.Từ nhỏ, Huỳnh Thúc Kháng đã nổi tiếng thông minh. Mặc dù đỗ Giải Nguyễn năm Canh Tý (1900), đỗ Hoàng Giáp năm Giáp Thìn (1904), nhưng cụ Huỳnh không ra làm quan. Cụ đã cùng với các cụ Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp… tiên phong khai mở Phong trào Duy Tân “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”, khơi dậy cao trào yêu nước rộng khắp từ Bắc chí Nam, đỉnh điểm là phong trào chống sưu thuế ở Trung Kỳ, làm rung động bộ máy thống trị của thực dân Pháp.Sau khi bị chính quyền thực dân bắt, đày ra Côn Đảo suốt 13 năm (1908 - 1921), Cụ vẫn một dạ sắt son với cách mạng. Từ 1926- 1928, Cụ làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Khi thấy Viện Dân biểu không thực sự đại diện cho tiếng nói và nguyện vọng của nhân dân, Cụ đã từ chức và sáng lập Tờ báo Tiếng Dân, làm chủ nhiệm, kiêm chủ bút báo này tại Huế từ năm 1927 đến 1943.Khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, trân trọng tài năng, đức độ của cụ Huỳnh, Chủ tịch Hồ Chí Minh điện cho Ủy ban nhân dân lâm thời Trung Bộ mời Cụ ra Hà Nội, tham gia nội các Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Dù tuổi cao, nhưng với lòng yêu nước nhiệt thành, Cụ đã nhận lời gánh vác việc nước, sát cánh cùng các chiến sĩ cộng sản và đồng bào cả nước vượt qua khó khăn, giữ vững nền dân chủ cộng hòa non trẻ.
Là thành viên Chính phủ, cụ Huỳnh đã mang hết tài năng, trí tuệ để phụng sự Tổ quốc, nhân dân và có nhiều đóng góp quan trọng, góp phần tăng cường sức mạnh cho Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trong giai đoạn nước sôi, lửa bỏng.
Bên cạnh đó, cuộc đời Cụ Huỳnh còn là tấm gương sáng ngời về truyền thống hiếu học, nếp sống thanh cao, giản dị, không cầu danh lợi, trọng nghĩa, trọng tình, trọng chí lớn. Đó là một cuộc đời trí thức đã dùng văn chương, báo chí để tỏ lòng mình, chống lại cái hủ lậu, cổ động cho cái mới mẻ, phục vụ đồng bào... Tư tưởng và hành động của cụ hòa đồng một cách sâu sắc. Mặc dù thời gian cụ Huỳnh Thúc Kháng đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo không dài nhưng những cống hiến của cụ là hết sức to lớn, tấm gương của cụ hết sức tiêu biểu để các thế hệ hôm nay và mai sau học tập và noi theo.
