Cụ Võ Thành Trinh

CỤ VÕ THÀNH TRINH

Linh mục Phêrô Võ Thành Trinh sinh ngày 1 tháng 8 năm 1916 trong một gia đình Công giáo đông con ở họ đạo Cái Đôi, xã Hòa Bình, huyện Chợ Mới, tỉnh Long Xuyên (nay là An Giang). Ông là con thứ 6 trong gia đình nên ông còn được gọi bằng thứ bảy theo thông lệ của người miền Nam. Năm 14 tuổi, ông vào học Tiểu chủng viện Cù Lao Giêng, 10 năm sau vào học Đại chủng viện Xuân Bích (Liễu Giai, Hà Nội).

Vào những năm 1947 - 1948, vùng Chợ Mới (An Giang) bị thực dân Pháp kiểm soát gắt gao. Chúng đóng đồn bốt dày đặc nhằm cắt đứt đường tiếp tế từ dân dân cho chiến khu. Linh mục Võ Thành Trinh lúc này cũng là cán bộ kháng chiến bí mật và Nhà thờ nơi ông ở đã trở thành một "trạm trung chuyển" thông tin cực kỳ quan trọng. Ông lợi dụng đặc quyền của một linh mục để di chuyển tự do giữa các xóm đạo.

Giai đoạn 1946–1954 là lúc sự nguy hiểm lên đến đỉnh điểm. Cha Trinh thường xuyên di chuyển giữa vùng tự do và vùng tạm chiếm. Với chiếc áo linh mục và cuốn Kinh Thánh trên tay, ông đi qua các đồn bốt giặc một cách hiên ngang để đi làm lễ. Nhưng ít ai biết rằng, dưới đáy chiếc giỏ mây đựng đồ lễ của ông thường xuyên giấu kín những bản chỉ thị của khu ủy hoặc thuốc men tiếp tế cho chiến khu.

Cha Trinh quy ước với các cán bộ liên lạc rằng: Nếu tiếng chuông nhà thờ đổ vào những giờ bất thường hoặc có nhịp điệu lạ, đó là tín hiệu báo động có quân Pháp đi càn. Có một giai đoạn, mật thám Pháp bắt đầu nghi ngờ vì sao ở đây yên bình lạ thường, không bao giờ bắt được Việt Minh. Một buổi chiều, tên chỉ huy đồn binh địa phương dẫn lính ập vào nhà thờ đúng lúc Cha Trinh đang chuẩn bị lễ chiều. Chúng lục soát khắp nơi, từ phòng ngủ đến nhà kho. Lúc đó, dưới bàn thờ chính đang có hai cán bộ kháng chiến ẩn nấp trong một hầm bí mật mà Cha Trinh cùng những giáo dân tin cẩn đã đào từ trước. Thay vì lo sợ, Cha Trinh thản nhiên mặc áo lễ, ra đứng trước cửa buồng thánh. Ông nhìn thẳng vào tên chỉ huy và nói bằng tiếng Pháp trôi chảy: "Các ông đang tìm kiếm điều gì ở nơi tôn nghiêm này? Nếu muốn khám xét, hãy đợi tôi làm lễ xong, Chúa không thích sự ồn ào của súng đạn." Sự uy nghiêm và thái độ cứng rắn của ông khiến đám lính chùn bước. Chúng chỉ dám lảng vảng bên ngoài chứ không dám lật tung bàn thờ – nơi mà chúng coi là "linh thiêng". Sau buổi lễ, ông khéo léo điều động giáo dân vây quanh để tiễn mình, tạo thành một hàng rào người giúp hai cán bộ rút lui an toàn vào bóng đêm.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt, Cha Trinh tập kết ra Bắc rồi lại đau đáu hướng về miền Nam.

Có những giai đoạn ông trực tiếp tham gia vận động phong trào tại vùng Đồng Tháp Mười. Người ta kể lại rằng, giữa mùa nước nổi, vị linh mục ấy cùng các chiến sĩ ngồi trên xuồng ba lá, len lỏi qua những cánh đồng sen, đồng sậy. Đêm đêm, dưới ánh đèn dầu tù mù trong lán trại, ông viết những lá thư kêu gọi đồng bào Công giáo miền Nam đừng nghe theo lời dụ dỗ của địch mà quay lưng lại với Tổ quốc.

Không chỉ chiến đấu trên chiến trường sông nước, Cha Trinh còn là một "chiến sĩ" trên mặt trận ngoại giao. Có một câu chuyện kể rằng, khi tham dự các hội nghị hòa bình thế giới, nhiều chính khách phương Tây ngạc nhiên hỏi: "Tại sao một Linh mục lại đi theo Cộng sản?". Ông mỉm cười, trả lời bằng một lập luận sắc bén: "Chúa dạy chúng tôi yêu thương người lân cận và đấu tranh cho công lý. Đất nước tôi bị xâm lược, nhân dân tôi lầm than, nếu tôi không đứng về phía họ, tôi đã phản bội lại lời dạy của Ngài."

Những năm cuối đời, dù giữ chức vụ Phó Chủ tịch Quốc hội, Linh mục Võ Thành Trinh vẫn giữ lối sống giản dị, thanh bạch như một vị tu sĩ nghèo.