Củng cố lực lượng tham gia và bảo vệ Lễ Độc lập
Sau ngày 19 tháng 8, tại Hà Nội, chính quyền cách mạng các cấp được thiết lập. Phần lớn công chức trở lại công sở làm việc. Mọi hoạt động trong Thành phố được tiếp tục đảm bảo, an ninh trật tự xã hội được giữ vững. Đối với lực lượng vũ trang, ngay sau khi khởi nghĩa thành công, các đơn vị tự vệ chiến đấu tập trung (chủ yếu đóng tại Trại Bảo an binh cũ và Phủ Khâm sai) được củng cố lại thành các đơn vị chủ lực. Bộ chỉ huy Bộ đội Hà Nội được thành lập. Trụ sở đóng tại Trại Bảo an binh cũ. Các chiến sĩ tự vệ trước đây mang các tên gọi khác nhau theo tổ chức của mình, từ chiến sĩ Thanh niên tuyên truyền xung phong, Tự vệ công nhân xung phong, Tự vệ chiến đấu, chiến sĩ danh dự giờ đây đều mang một cái tên chung "chiến sĩ Giải phóng quân Hà Nội", hay đơn giản hơn là "Bộ đội Hà Nội". Các đơn vị Giải phóng quân của Thủ đô trở thành một bộ phận của Giải phóng quân toàn quốc.
Đội Công nhân xung phong, cùng với một số đơn vị tự vệ khác tham gia khởi nghĩa và đang chiếm giữ Phủ Khâm sai được tổ chức lại thành một chi đội Giải phóng quân. Đoàn Thanh niên tuyên truyền xung phong thành Hoàng Diệu cùng một số đơn vị tự vệ chiến đấu khác đang đóng giữ Trại Bảo an binh cũng được biên chế lại thành một chi đội. Các chi đội Giải phóng quân được mặc quân phục thống nhất, đội mũ ca-lô, đeo quân hiệu sao tròn của Giải phóng quân.
Sau khi Nhà nước cách mạng ra đời, để triển khai công tác quân sự quốc phòng trên cả nước, ta chủ trương thành lập các chiến khu, mỗi chiến khu bao gồm một số tỉnh, thành. Riêng Hà Nội, do vị trí và tầm quan trọng đặc biệt của mình, được gọi là Khu đặc biệt Hà Nội hay Đặc khu Hà Nội.
Bộ chỉ huy Bộ đội Hà Nội thành lập sau Cách mạng Tháng Tám được củng cố và chuyển thành Bộ chỉ huy Khu đặc biệt Hà Nội đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy trực tiếp của Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng Tham mưu. Bộ chỉ huy Khu đặc biệt Hà Nội phụ trách các đơn vị chủ lực làm nhiệm vụ bảo vệ các cơ quan trọng yếu của Trung ương và bảo vệ Thủ đô, nhưng không phụ trách lực lượng vũ trang địa phương. Quan hệ với Thành ủy và cơ quan chỉ huy tự vệ của thành phố Hà Nội là quan hệ phối hợp công tác. Cơ quan của Bộ chỉ huy Khu đặc biệt Hà Nội vẫn được đặt tại Trại Bảo an binh, số nhà 40 phố Hàng Bài.
Lúc này, chính quyền cách mạng mới thành lập, lực lượng vũ trang còn nhỏ bé, các đoàn thể cách mạng chưa phát triển rộng khắp, bọn phản động chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, ngoài ra, ta còn phải sẵn sàng đối phó với quân Trung Hoa dân quốc của Tưởng Giới Thạch (còn gọi là quân Tưởng) sắp sửa tràn vào với danh nghĩa tước khí giới của quân Nhật.
Yêu cầu khẩn cấp của Hà Nội là phải xây dựng và bảo vệ vững chắc chính quyền cách mạng, mà quan trọng nhất là bảo vệ các cơ quan đầu não của Thành phố, của Xứ ủy và Trung ương. Các đơn vị chủ lực mới được hình thành, lực lượng còn mỏng, thuộc Bộ chỉ huy Khu đặc biệt Hà Nội, là lực lượng cơ động của Bộ, tuy làm nhiệm vụ bảo vệ Hà Nội, song cũng không thể xé lẻ lực lượng, hoạt động phân tán bảo vệ từng công sở. Lực lượng công an nhân dân vừa mới hình thành cũng chưa đủ sức bảo vệ tất cả các cơ quan đầu não.
