Cuộc chiến giằng co sinh tử trên đồi A1

Trong toàn bộ cấu trúc phòng thủ của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, đồi A1 (được quân Pháp đặt tên là Eliane 2) là điểm cao có vị trí phòng thủ then chốt nhất ở dãy đồi phía đông. Nằm áp sát trung tâm Mường Thanh và trực tiếp khống chế hầm chỉ huy của Tướng De Castries cùng cầu Mường Thanh, đồi A1 được coi là "chìa khóa sinh tử" cho cả hai bên: nếu A1 sụp đổ, toàn bộ hệ thống phòng thủ Mường Thanh của Pháp sẽ lập tức sụp đổ theo.

Hiểu rõ tầm quan trọng sống còn của A1, quân Pháp đã biến quả đồi này thành một pháo đài ngầm kiên cố bậc nhất. Đồi A1 có cấu trúc hầm ngầm bê tông dày kiên cố từ thời Nhật, kết hợp với các hỏa điểm chéo liên hoàn, giao thông hào chằng chịt và mạng lưới dây thép gai bọc kín. Đặc biệt, từ đồi A1, quân Pháp dễ dàng nhận được sự hỗ trợ hỏa lực tối đa từ pháo binh trung tâm Mường Thanh, máy bay dội bom napalm và sự tiếp viện trực tiếp từ các đại đội lính dù tinh nhuệ cùng xe tăng bọc thép.

Trận chiến trên đồi A1 kéo dài suốt 39 ngày đêm nghẹt thở (từ ngày 30/3 đến ngày 6/5/1954), trở thành trận đánh dài ngày, gian khổ và đẫm máu nhất trong đại chiến dịch Điện Biên Phủ. Đảm nhiệm tiến công đồi A1 là các chiến sĩ kiên cường thuộc Đại đoàn 316. Trong đợt tiến công đầu tiên đêm 30/3, bộ đội ta dũng cảm vượt qua mưa bom đạn xé trời, đánh chiếm được 2/3 diện tích đồi. Tuy nhiên, đà tiến công bị chặn đứng trước hầm ngầm trung tâm ngoan cố – nơi quân Pháp cố thủ và liên tục gọi pháo binh dội thẳng lên đỉnh đồi để ngăn bước quân ta.

Suốt 39 ngày đêm sau đó, cuộc chiến rơi vào thế giằng co sinh tử từng mét đất, từng đoạn giao thông hào. Ban ngày, quân Pháp huy động máy bay, pháo binh san phẳng trận địa và đưa lực lượng dù cùng xe tăng phản công chiếm lại các vị trí. Ban đêm, các chiến sĩ Đại đoàn 316 lại mưu trí dũng cảm xông lên đánh chiếm lại từng hầm ngầm. Dưới cái nắng oi ả, mưa rừng thối đất, bùn lầy ngập mặn và làn đạn pháo liên tục cày xới, bộ đội ta vẫn kiên cường bám trụ, đào hàng kilomet hào vây ép, siết chặt thòng lọng quanh hầm ngầm trung tâm của địch. Cuộc chiến giằng co trên đồi A1 đã trở thành biểu tượng đỉnh cao cho lòng kiên trì, chí khí quật cường và sức chịu đựng phi thường của Quân đội nhân dân Việt Nam.