Khác

Cuộc chiến trên chiến trường Trường Sơn đường Hồ Chí Minh trong kháng chiến

Quyết định thành lập tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh và thực hiện thắng lợi quyết định đó là một thành công kiệt xuất của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về chỉ đạo chiến lược trong kháng chiến chống Mỹ. Đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Mình là một kỳ tích của dân tộc ta trong thế kỷ XX, là nhân tố có ý nghĩa quyết định chiến lược đối với thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Thời gian qua đã có nhiều công trình lịch sử viết về Bộ đội Trường Sơn - đ

Lai Châu02/07/2026Quân đội nhân dân (xã sìn hồ)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
ĐÁNH GIÁ ĐÚNG THỰC CHẤT CHIẾN TRƯỜNG
TRƯỜNG SƠN - ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG CUỘC
TRƯỜNG KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC


ĐỒNG SĨ NGUYÊN
Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng,
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, nguyên Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn


Đế quốc Mỹ phủ định Hiệp nghị Giơnevơ, ỷ vào sức mạnh tuyệt đối về quân sự - kinh tế, âm mưu thay thực dân Pháp tiếp tục đẩy mạnh và mở rộng cuộc chiến tranh xâm lược ba nước Đông Dương theo chiến lược đánh nhanh thắng nhanh, thôn tính cả nước Việt Nam và hai nước bạn Lào, Campuchia.

Để thực hiện âm mưu đó, đế quốc Mỹ đã thực thi hai mục tiêu chiến lược:

Một là, tiêu diệt lực lượng kháng chiến ở miền Nam Việt Nam và hai nước bạn.

Hai là, ngăn chặn công cuộc chi viện binh lực, cơ sở vật chất - kỹ thuật của miền Bắc cho miền Nam và một phần cho hai nước bạn.

Bộ Chính trị Trung ương Đảng ta, Bác Hồ, Quân ủy Trung ương nắm bắt được âm mưu đó ngay từ đầu.

Căn cứ vào khách quan, chủ quan, Bộ Chính trị thông qua Trung ương Cục miền Nam đã liên tục điều chỉnh, bổ sung, từng bước hoàn chỉnh sự đánh giá về địch, khẳng định rằng cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ, tự bản thân nó đã là yếu từ gốc. Đồng thời Bộ Chính trị cũng đã chỉ đạo sát sao Trung ương Cục miền Nam: bám dân, bám đất, kiên trì thực hiện trường kỳ kháng chiến, lấy chiến tranh nhân dân sáng tạo, đánh đổ từng phần, giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn.


Nghị quyết Hội nghị 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa III), tháng 1 năm 1959, là mốc lịch sử, mở ra một trang mới để từ đó đưa cuộc trường kỳ kháng chiến ở miền Nam từ giai đoạn giữ gìn lực lượng sang giai đoạn tiến công địch, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn.


Căn cứ vào đường lối, chủ trương đúng đắn của Trung ương Đảng, Trung ương Cục miền Nam đã chỉ đạo sát sao quân và dân miền Nam với truyền thống "thành đồng bất khuất", với lòng yêu nước nồng nàn, với ý chí quyết chiến, quyết thắng đã vượt qua muôn vàn thử thách, cam go, chịu đựng mọi gian khổ, hy sinh, dũng mãnh, dám đánh và biết đánh thắng Mỹ; được cả nước và bạn bè quốc tế cổ vũ, chi viện lần lượt đánh bại đế quốc Mỹ từ chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", chiến lược ''Chiến tranh cục bộ” đến "Việt Nam hoá chiến tranh".


Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 mà Bộ Quốc phòng Mỹ gọi là "cuộc chiến tranh vận động quy mô lớn” là đòn quyết định cuối cùng bằng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đã đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược và chính quyền Sài Gòn tay sai, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc, hoàn thành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, giành lại độc lập, tự do, chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải, đưa cả nước từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội.


Về mục tiêu chiến lược ngăn chặn công cuộc chi viện binh lực, cơ sở vật chất - kỹ thuật của miền Bắc cho miền Nam và một phần cho hai nước bạn, đế quốc Mỹ ỷ vào sức mạnh vũ khí, kỹ thuật hiện đại, đã từng bước leo thang, mở rộng cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân, biệt kích, pháo hạm ngoài biển oanh tạc miền Bắc; đỉnh cao là dùng máy bay chiến lược B.52 đánh thẳng vào Thủ đô Hà Nội, nhằm làm suy yếu miền Bắc về kinh tế, chính trị, ngăn chặn công cuộc chi viện cho miền Nam từ gốc, Mỹ đã vấp phải lưới lửa phòng không dày đặc của quân dân miền Bắc và trận "Điện Biên Phủ trên không", chỉ trong vòng 12 ngày đêm đã hạ gục cái gọi là "Siêu pháo đài bay" B.52 của Mỹ.


Cùng với tiến hành "Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam, chiến tranh phá hoại miền Bắc, đế quốc Mỹ lại tiến hành cuộc chiến tranh ngăn chặn công cuộc chi viện trên đường Hồ Chí Minh và sau đó phát triển lên thành cuộc chiến tranh ngăn chặn tổng hợp bằng không quân, lục quân, hải quân, hoá học, điện tử quyết liệt chưa từng có, kết hợp đánh phá thường xuyên, liên tục ngày đêm với mở các chiến dịch ngăn chặn bằng không quân, mở các chiến dịch hợp đồng quy mô lớn không quân, lục quân, hải quân Mỹ và các nước chư hầu, điển hình là cuộc hành quân "Lam Sơn 719" năm 1971, quân và dân ta đã phản công và chiến thắng áp đảo trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, vĩnh viễn đập tan cuộc chiến tranh ngăn chặn chi viện và cũng xoá sổ luôn chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh".


Chúng ta đã đưa Mỹ đi từ hung hăng xâm lược đến lung lay ý chí xâm lược, rồi sụp đổ hoàn toàn ý chí xâm lược, buộc Mỹ phải chịu ký Hiệp định Pari về Việt Nam:

- Đó là thắng lợi to lớn, liên tiếp trên chiến trường miền Nam và hai nước bạn. Đặc biệt cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là đòn chiến lược đánh sập ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, tạo đà để chuyển biến tương quan lực lượng chuẩn bị cho thời cơ mới.

- Đó là Điện Biên Phủ trên không, đập tan cuộc tập kích chiến lược đường không chủ yếu bằng máy bay chiến lược B.52.

- Đó là chiến thắng Đường 9 - Nam Lào xoá sổ vĩnh viễn cuộc chiến tranh ngăn chặn chi viện.

- Đó là thắng lợi về ngoại giao và sự ủng hộ rộng rãi của bè bạn quốc tế.

Căn cứ vào một số kết luận chung nói trên, chúng ta hãy lật lại quá trình hình thành phát triển tuyến chi viện chiến lược - đường Hồ Chí Minh trên bộ, trên biển.

Để thực hiện Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá III, Bộ Chính trị, Bác Hồ đã giao cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tổ chức tuyến chi viện chiến lược của miền Bắc chi viện cho cách mạng miền Nam và nước bạn ở Trung - Hạ Lào. Theo đó, ngày 19 tháng 5 năm 1959, Đoàn 559 được thành lập. Buổi đầu Đoàn được máy bay vận tải của không quân và xe vận tải của Tổng cục Hậu cần tạo chân hàng. Đoàn 559 đã mở đường giao liên trên đất Việt Nam, có nhiệm vụ: đưa đón cán bộ, bộ đội vào chiến trường, gùi thồ một số vũ khí nhẹ cho Trị Thiên, Bắc Khu 5, tên thường gọi là đường dây 559, với phương châm triệt để giữ bí mật: "Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng". Đồng thời Đoàn 559 còn phối hợp với hải quân do hải quân làm chủ cải trang tàu đánh cá, bí mật, bất ngờ chở một số vũ khí đạt hiệu quả tốt cho cực Nam Trung Bộ và cực Nam Nam Bộ theo đường biển, nhưng do địch kiểm soát ngặt nghèo, luôn phát hiện, ngăn chặn, nên ta chỉ làm được một số chuyến, rồi phải ngừng.

Logged

Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế

quansuvn

Moderator
*
Bài viết: 7580



WWW

Cuộc chiến trên chiến trường Trường Sơn đường Hồ Chí Minh trong kháng chiến« Trả lời #3 vào lúc: 12 Tháng Tư, 2021, 10:23:48 am »
Qua 4 năm, trên đường bộ Đông Trường Sơn và trên đường biển, bộ đội và nhân dân ta đã vượt qua muôn vàn gian khổ, anh dũng hy sinh, đã thực hiện được một phần nhiệm vụ chi viện cho miền Nam, trong khi đó chiến trường đòi hỏi sự chi viện ngày một tăng.


Để bảo đảm chi viện liên tục, vững chắc, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng chủ trương lật cánh sang Tây Trường Sơn, tại đây địa hình thuận lợi, địch yếu. Được sự thống nhất của ba Đảng anh em, bộ đội tình nguyện phối hợp với quân dân Trung - Hạ Lào, Đông Bắc Campuchia tiêu diệt hệ thống đồn bốt của địch dọc Tây Trường Sơn, giải phóng một vùng rộng lớn từ Trung Lào xuống Hạ Lào, trên cơ sở đó Đoàn 559 triển khai mở đường vận tải cơ giới từng đoạn theo phương châm "biến đường trinh sát thành đường gùi thồ, biến đường gùi thồ thành đường ô tô; kết hợp các phương thức gùi, thồ với vận tải cơ giới bằng xe Gát, xe Đốt".


Đến năm 1965, ta đã dùng xe Gát 63 chạy một số cung ngắn trên đường 9, tiếp đó dùng một trăm xe chạy thẳng từ miền Bắc vào đường 9. Địch phát hiện ngăn chặn đánh phá, xe cháy, lái xe bị thương vong dọc đường. Cuộc thí nghiệm vận tải cơ giới bằng "Mũi tên xanh" không thành, phần vì thiếu kinh nghiệm, phần chưa chuẩn bị đầy đủ.


Đến năm 1966, Đoàn 559 tiếp tục vận tải cơ giới nhỏ, lẻ cũng bị không quân Mỹ và bộ binh tập trung đánh chặn, gây thiệt hại nặng; kế hoạch chi viện chiến trường không hoàn thành.


Giữa năm 1966, Quân ủy Trung ương họp kiểm điểm kế hoạch vận chuyển chi viện trên đường Hồ Chí Minh, tìm nguyên nhân và biện pháp xử lý. Trong hội nghị có hai ý kiến khác nhau: Ý kiến thứ nhất là tìm mọi biện pháp hữu hiệu để tiếp tục vận tải cơ giới. Ý kiến thứ hai là quay lại gùi thồ cho chắc. Đa số ý kiến không tán thành đơn thuần gùi thồ, bởi với tuyến chi viện dọc, ngang gần 3.000km, nếu chỉ đơn thuần gùi thồ thì nuôi quân vận tải không đủ, lấy gì chi viện cho chiến trường? Cuối cùng đồng chí Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp kết luận: "Phải tìm cho ra nguyên nhân, phải có biện pháp hữu hiệu, phải lấy vận tải cơ giới là chính, kết hợp gùi thồ nơi và lúc cần thiết".


Để chấp hành nghiêm chỉnh kết luận của Quân ủy Trung ương, đầu tháng 1 năm 1967, Đảng ủy và Bộ tư lệnh 559 họp để triển khai nghị quyết của Quân ủy Trung ương, chỉ đạo thực hiện kế hoạch vận tải chi viện tháng 1 năm 1967. Hội nghị đã quyết định tổ chức một đợt kiểm tra, khảo sát thực tiễn trên chiến trường, nhằm đánh giá một cách thực chất mọi mặt trên tuyến; trước hết di chuyển sở chỉ huy Bộ tư lệnh 559 ra nơi sát đường tuyến, nơi trọng điểm đánh phá của địch, nơi giao điểm trục đường dọc và trục đường ngang nối Đông và Tây Trường Sơn, xây dựng công sự vững chắc bám trụ tuyến đường; trực tiếp chỉ huy vận tải. Từ sở chỉ huy mới, Tư lệnh, Chính ủy, một số đồng chí Phó Tư lệnh, Phó Chính ủy và cán bộ chủ trì các Cục chia nhau đi kiểm tra, khảo sát hiện thực diễn biến cuộc chiến đấu giữa ta và địch trên toàn tuyến. Từ đó, Đảng ủy - Bộ tư lệnh đã đi tới đánh giá một cách toàn diện tình hình tương quan lực lượng địch - ta, đặc điểm, vị trí, nhiệm vụ, tư tưởng phương thức chỉ đạo, chỉ huy, tổ chức lực lượng trang bị vũ khí kỹ thuật.


- Đánh giá về địch, ta có thể nhận thấy rằng, sang đầu năm 1966 và cả những năm tiếp theo, Mỹ đã bắt đầu chuyển từ cuộc đánh phá ngăn chặn bằng không quân là chính sang kết hợp đánh phá ngăn chặn cả bằng bộ binh. Như vậy, địch đã bắt đầu hình thành một cuộc chiến tranh ngăn chặn chi viện tổng hợp quyết liệt trên không gian ngày càng mở rộng, với thời gian ngày càng tăng, một cuộc chiến tranh ngăn chặn và chống ngăn chặn diễn ra ngày càng rõ nét giữa ta và địch.


Địch lấy đánh phá ngăn chặn bằng không quân là chính kết hợp tổ chức các chiến dịch bộ binh đánh lấn chiếm địa bàn hành lang từ phía Đông lên và cả từ phía Tây xuống với quy mô ngày càng lớn, tính chất ngày càng ác liệt.


Tuy Mỹ giàu về kinh tế và kỹ thuật hiện đại bậc nhất thế giới nhưng không mạnh, sức đánh phá bằng không quân cũng hạn chế nên Mỹ không thể làm chủ hoàn toàn về không gian và thời gian trong một ngày đêm. Các đợt không kích cộng lại cũng chỉ từ 5 đến 6 giờ trong một ngày đêm, 18 giờ còn lại ta vẫn hoàn toàn làm chủ chiến trường.


Về sự lấn chiếm của bộ binh địch, ngoài hoạt động quấy rối nhỏ thường xuyên thì các đợt lấn chiếm có quy mô vừa và lớn phải từ một đến hai tháng mới có một đợt; khi ở khu vực này, khi ở khu vực khác.


Ngay cả những lúc địch tập trung đánh phá dữ dội nhất cũng không đánh được trên toàn tuyến; đánh điểm thì bỏ diện, đánh nơi này bỏ nơi khác, đánh lúc này bỏ lúc khác. Người làm chủ mặt đất trên chiến trường vẫn là những con người dũng cảm, mưu lược của các lực lượng trên tuyến đường và quân dân nước bạn, quân và dân Việt Nam ở cả hai miền...

Đó là chỗ mạnh cụ thể của ta, chỗ yếu cụ thể của địch.

Từ đánh giá đúng địch - ta cụ thể trên chiến trường, giúp cho ta thấy những khả năng, những điều kiện đồng bộ, để tận dụng hết lợi thế của ta, khoét sâu những sơ hở của địch, tiến lên chủ động chống sự ngăn chặn của địch tiến lên đánh thắng cuộc chiến tranh ngăn chặn trên chiến trường Trường Sơn và cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ.


- Đánh giá về ta, từ khi chuyển sang Tây Trường Sơn, bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hoả tuyến, văn nghệ sĩ, nhân dân địa phương ta vẫn phát huy cao độ lòng yêu nước nồng nàn, ý chí chiến đấu quyết thắng, đoàn kết hiệp đồng, chịu đựng gian khổ, chiến đấu quyết liệt, hy sinh anh dũng; tất cả vì miền Nam ruột thịt làm nhiệm vụ chi viện hết lòng tận sức. Nhưng do về mặt chỉ đạo, chỉ huy của Bộ tư lệnh đánh giá chưa đúng địch - ta, xác định không rõ đặc điểm, vị trí, nhiệm vụ, tư tưởng chỉ đạo, phương thức hoạt động, tổ chức lực lượng, tổ chức chỉ huy nên đã dẫn đến lực lượng phân tán nhiều đầu mối chỉ huy, không phát huy được sức mạnh tổng thể, bộ đội vận tải trở nên đơn phương độc mã, buộc phải lấy tư tưởng phòng tránh là chính để tiến hành nhiệm vụ trong bối cảnh cuộc chiến tranh ngăn chặn của Mỹ diễn ra khốc liệt. Vì thế lâm vào thế bị động, chịu tổn thất và nhiệm vụ không hoàn thành.


Dưới sự chỉ đạo đúng đắn, kịp thời của Bộ Chính trị, Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy - Bộ tư lệnh Trường Sơn, sau đợt kiểm tra trực tiếp, toàn diện đã khẩn trương đề ra phương án đổi mới toàn bộ với tinh thần khẩn trương quyết liệt. Mở đầu bằng việc tổ chức một đợt quán triệt cho cán bộ, đảng viên, bộ đội, thanh niên xung phong về tất cả các vấn đề cốt lõi khẩn thiết như: Cách đánh giá địch, cách đánh giá ta, đặc điểm, vị trí của chiến trường Trường Sơn, khả năng và xu thế phát triển, quán triệt chức năng nhiệm vụ, tư tưởng chỉ đạo và phương thức hoạt động, tổ chức lực lượng, tổ chức chỉ huy, đáp ứng những đòi hỏi bức thiết của cuộc chiến đặt ra nhằm duy trì và phát triển nhiệm vụ vận chuyển và chiến đấu tiến lên giành thắng lợi, từng bước đi đến giành thắng lợi hoàn toàn.


Đợt sinh hoạt chính trị đem lại một chuyển biến lớn trên toàn chiến trường, tình thế thay đổi một cách chóng vánh, ta từ thế bị động chuyển thành chủ động và nhiệm vụ chi viện chiến trường đã hoàn thành kế hoạch Bộ giao trong điều kiện địch đánh phá ngăn chặn tăng hơn trước: Quân vào chiến trường đạt 156% (57.726 người) và chuẩn bị lương thực, thực phẩm cho 3 vạn quân đi trong mùa mưa; vận tải chi viện cho các chiến trường ta và bạn đạt 100% và dự trữ tiếp cận các mặt trận hơn 5.000 tấn, riêng Tây Nguyên giao thêm 680 tấn lương thực...


Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi thư đánh giá thành công của tuyến chi viện chiến lược và đặc biệt lưu ý: "Cần rút được những bài học sâu sắc để thấy vì sao cũng những cán bộ, chiến sĩ ấy, cũng những phương tiện ấy, có phần ít hơn các năm trước cũng hoàn cảnh ấy, có phần khẩn trương hơn mà sao lại đạt kết quả cao hơn?...".


Quán triệt sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, hội nghị đã tổng kết được những vấn đề có giá trị nguyên tắc về phương án đổi mới toàn bộ công cuộc vận tải chi viện chiến trường. Sau hội nghị, Bộ tư lệnh Trường Sơn tổ chức diễn tập thực binh "lấy chiến trường làm thao trường" do Tư lệnh chiến trường trực tiếp chỉ huy chiến dịch vận tải hiệp đồng binh chủng. Cán bộ các cấp đến học tập tham quan thực tế. Kết thúc diễn tập chiến dịch đạt kết quả không ngờ đã chứng minh giá trị hiện thực đúng đắn, sáng tạo phương thức tổ chức binh chủng hợp thành trong vận tải chi viện để bứt phá trong mùa khô 1967-1968 vượt toàn bộ kế hoạch Bộ giao, cả kế hoạch bổ sung, phục vụ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, khẳng định khả năng và xu thế phát triển mạnh cơ giới hoá toàn bộ công cuộc chi viện chiến lược từ năm 1968 trở đi.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn