Cuộc đấu tranh 300 ngày giải phóng Hải Phòng

Chiến dịch đông xuân 1953-1954 và chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 đã tạo tiền đề cho Việt Nam đạt được thắng lợi trên bàn đàm phán tại hội nghị Geneve ở Thụy Sĩ. Ngày 21/7/1954, các bên tham gia hội nghị ra tuyên bố chung công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương, đình chỉ chiến sự, Pháp rút quân về nước.

Với Việt Nam, sông Bến Hải dọc theo vĩ tuyến 17 được xác định là giới tuyến quân sự tạm thời chia đất nước thành hai vùng. Hai vùng Nam, Bắc sẽ hiệp thương vào tháng 7/1955, tổng tuyển cử tháng 7/1956. Lịch trình rút quân và chuyển quân của Pháp được ấn định ở khu vực Hà Nội là 80 ngày, Hải Dương 100 ngày và Hải Phòng 300 ngày, kể từ ngày ký kết hiệp định Geneve.

Trong 300 ngày này, các cơ quan dân sự, quân sự, chính trị, các đảng phái và tổ chức tay sai của Pháp đổ dồn về Hải Phòng chờ ngày xuống tàu hồi hương hoặc vào miền Nam. Từ Hải Phòng về Hà Nội thăm gia đình vào Tết Ất Mùi năm 1955, ông Phạm Tuệ ở quận Lê Chân nhớ rõ "Thủ đô năm đó không khí giải phóng rộn rã chưa từng thấy, trong khi Hải Phòng ngột ngạt, căng như dây đàn".