Cuộc đấu trí và cú nhấn nút lịch sử hạ gục B-52 (1972)

Trong chiến dịch 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12/1972, không quân Mỹ tuyên bố pháo đài bay B-52 là "siêu pháo đài bất khả chiến bại" vì luôn được hộ tống bởi hàng chục tiêm kích F-4 và hệ thống nhiễu điện tử dày đặc làm mù radar ta.Đêm ngày 27/12/1972, Thượng úy Phạm Tuân nhận lệnh điều khiển tiêm kích MiG-21 cất cánh từ sân bay dã chiến Yên Bái. Để tránh mạng lưới radar của địch, ông phải bay ở độ cao cực thấp, tắt toàn bộ đèn và hệ thống liên lạc, chỉ bay bằng mắt thường và sự chỉ huy từ mặt đất.Khi tiếp cận vùng trời Mộc Châu, ông phát hiện tốp B-52 từ xa nhờ đèn hàng hải của chúng. Ông tăng tốc lên Mach 1.4, vút lên cao, xuyên qua hàng rào tiêm kích F-4 hộ tống. Khi cự ly cách mục tiêu chỉ còn khoảng 2km, ông tắt hệ thống ngắm radar để tránh bị địch phát hiện, ngắm bằng mắt thường và phóng liên tiếp 2 quả tên lửa đối không. Chiếc B-52 trúng đạn bùng cháy dữ dội trên bầu trời Hà Nội. Ngay sau đó, ông mưu trí lật nhào máy bay, thoát ly an toàn khỏi vùng phong tỏa của địch. Sau khi đất nước thống nhất, nhờ bản lĩnh và thể lực vượt trội, ông được lựa chọn vào chương trình vũ trụ quốc tế Intercosmos của Liên Xô. Ngày 23/7/1980, nhà du hành vũ trụ Phạm Tuân cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko đã cất cánh từ sân bay vũ trụ Baikonur trên tàu liên hợp Soyuz 37. Ông đã ở trên trạm vũ trụ Salyut 6 suốt gần 8 ngày đêm, thực hiện tổng cộng 30 cuộc thí nghiệm khoa học quý giá về viễn thám Trái đất, y sinh học và kỹ thuật công nghệ trong môi trường không trọng lực, đưa Việt Nam trở thành quốc gia châu Á đầu tiên có người bay vào vũ trụ.Bước ra khỏi những hào quang vĩ đại, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội và từng giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng trước khi nghỉ hưu với quân hàm Trung tướng. Hiện tại, vị tướng già vẫn thường xuyên xuất hiện tại các buổi giao lưu giáo dục thế hệ trẻ, tham gia tích cực các chương trình tri ân cựu chiến binh và là nhân chứng lịch sử sống động biểu trưng cho ý chí kiên cường, tư duy mưu trí và khát vọng chinh phục đỉnh cao của con người Việt Nam.