Cuộc đời của anh hùng Ngô Quyền
Ngô Quyền (898 – 944), còn gọi là Tiền Ngô Vương, là vị anh hùng dân tộc vĩ đại, người đã lãnh đạo nhân dân đánh bại quân Nam Hán trong trận chiến lịch sử trên sông Bạch Đằng năm 938, chính thức chấm dứt hơn 1.000 năm Bắc thuộc và mở ra thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài cho dân tộc Việt Nam.
1. Thân thế và xuất thân
Gia thế: Ông sinh ngày 12 tháng 3 năm 898 tại Đường Lâm (nay thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội). Cha ông là Ngô Mân, một Lạc tướng giàu uy tín trong vùng.
Tài năng: Tương truyền khi mới sinh ra, ông đã có dáng vẻ khác thường, lưng có 3 nốt ruồi đen. Trưởng thành, ông là người trí dũng song toàn, tướng mạo khôi ngô, sức vóc hơn người.
Phò phụng Dương Đình Nghệ: Ông trở thành tướng giỏi dưới trướng Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, được tin cậy giao trị vì vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay) và gả con gái cho.
2. Trận chiến Bạch Đằng lịch sử (Năm 938)
Bối cảnh: Năm 937, Kiều Công Hãn giết chết Dương Đình Nghệ để đoạt chức Tiết độ sứ. Ngô Quyền từ Ái Châu tập hợp lực lượng tiến quân ra Bắc diệt kẻ phản bội. Kiều Công Hãn hoảng sợ sang cầu cứu nhà Nam Hán.
Chiến thuật thiên tài:
Ngô Quyền nhanh chóng tiến quân ra Bắc diệt trừ Kiều Công Hãn trước khi quân Nam Hán kịp tới.
Dự đoán quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy sẽ đi theo đường biển vào sông Bạch Đằng, ông cho đóng các cọc gỗ vót nhọn đầu, bọc sắt xuống lòng sông ở vùng thủy triều lên xuống.
Diễn biến & Thắng lợi:
Cuối năm 938, khi thủy triều dâng cao, Ngô Quyền sai thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy. Hoằng Tháo chủ quan thúc đại quân đuổi theo qua vùng cắm cọc.
Khi thủy triều rút nhanh, cọc sắt nhô lên, quân ta quay lại phản công dữ dội. Chiến thuyền địch va vào cọc bị thủng, đắm hàng loạt. Lưu Hoằng Tháo bỏ mạng tại trận, quân Nam Hán đại bại hoàn toàn.
3. Xưng Vương và Xây dựng chính quyền (939 – 944)
Xưng Vương (939): Sau chiến thắng lẫy lừng, Ngô Quyền quyết định bỏ chức Tiết độ sứ của phương Bắc, chính thức xưng Ngô Vương, đóng đô tại Cổ Loa (Hà Nội).
Thiết lập bộ máy: Ông đặt ra các chức quan văn võ, quy định lễ nghi trong triều đình và màu sắc trang phục cho từng cấp, đặt nền móng cho một quốc gia độc lập có chủ quyền.
Qua đời: Mùa thu năm 944, Ngô Quyền qua đời ở tuổi 47, sau 6 năm ở ngôi.
Ý nghĩa lịch sử
Cột mốc vĩ đại: Nhà sử học Lê Văn Hưu từng đánh giá Ngô Quyền là người "chỉ xưng vương mà cởi được gông cùm lệ thuộc". Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là bước ngoặt vĩ đại nhất, khép lại thời kỳ Bắc thuộc tăm tối và mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ cho đất nước.
Tôn vinh: Ông được lịch sử tôn vinh là "Vua của các vị vua" (Sát Thần Vương) hoặc "Tổ trung hưng" của dân tộc Việt Nam.
