Cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Thứ
Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010) là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tiêu biểu nhất, tượng trưng cho sự hy sinh vô bờ bến vì Tổ quốc với 11 người thân là liệt sĩ (9 con trai, 1 con rể, 1 cháu ngoại). Mẹ vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ ngay tại quê nhà Quảng Nam, vừa nén đau thương tiễn từng người con ra trận qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Nắng chiều Quảng Nam trải vàng trên những cánh đồng Điện Bàn, hắt ánh sáng dịu nhẹ vào ngôi nhà nhỏ ấm cúng — nơi lưu giữ ký ức về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Mẹ sinh ra và lớn lên trên vùng đất Giao Thủy kiên cường. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất, căn nhà của Mẹ không chỉ là nơi ấm áp tình thân, mà còn là một căn cứ bí mật nuôi giấu cán bộ, bộ đội cách mạng ngay trong lòng địch.
Cuộc đời Mẹ là một chuỗi những ngày tháng tiễn đưa và chờ đợi. Lần lượt từng người con trai nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc gác lại ruộng vườn để lên đường chiến đấu. Mẹ hiểu rõ sự hiểm nguy của chiến trường, nhưng Mẹ cũng hiểu đất nước cần những người con lăn xả vì độc lập. Ngày tiễn đứa con đầu tiên ra đi, Mẹ nắm chặt tay con, gửi gắm niềm tin vào ngày chiến thắng. Rồi cứ thế, hết người con này đến người con khác bước chân ra trận, Mẹ ở lại quê nhà, vừa bám đất thâm canh, vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ dưới xóm làng.
Nhưng chiến tranh quá đỗi tàn khốc. Lần lượt từng lá thư báo tử gửi về ngôi nhà nhỏ. Nỗi đau này chưa kịp nguôi, tin dữ khác lại ập đến. Có những thời điểm, nỗi mất mát dồn dập đến mức không gượng dậy nổi: chỉ trong một thời gian ngắn, Mẹ nhận liền mấy tấm giấy báo tử. Tổng cộng, Mẹ Thứ đã lần lượt nhận tin hy sinh của 9 người con trai, 1 người con rể và 1 người cháu ngoại. Nước mắt Mẹ cạn khô qua từng đêm thức trắng bên ngọn đèn dầu, ngóng chờ những bước chân không bao giờ trở về nữa.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi cờ đỏ sao vàng tung bay khắp miền Nam, đất nước trọn niềm vui thống nhất. Xóm làng reo hò đón những người con chiến thắng trở về. Mẹ Thứ bước ra khoảng sân nắng, lặng lẽ nhìn về phía con đường làng rợp cờ hoa. Các con của Mẹ đã ngã xuống ngay trước ngưỡng cửa hòa bình, đổi lấy sự tự do cho biết bao thế hệ mai sau.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ trút hơi thở cuối cùng vào năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Hình ảnh người Mẹ Quảng Nam nuốt nỗi đau vào lòng, thầm lặng cống hiến những gì quý giá nhất của đời mình cho Tổ quốc đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước. Tượng tượng Mẹ VNAH Nguyễn Thị Thứ tại Quảng Nam ngày nay chính là lời tri ân sâu sắc nhất gửi đến Mẹ và hàng vạn người mẹ Việt Nam anh hùng trên khắp dải đất hình chữ S.
