Cuộc đối thoại bằng thơ và khát vọng tự do

Khi bị giữ lại phủ chúa quá lâu, Lê Hữu Trác cảm thấy ngột ngạt và lo lắng cho những người dân nghèo ở quê nhà không có ai chữa bệnh. Trong một buổi yến tiệc, chúa Trịnh muốn thử tài thơ văn của ông và có ý định giữ ông lại làm quan ngự y vĩnh viễn. Không hề sợ hãi quyền lực tối cao, ông đã ứng tác một bài thơ mượn hình ảnh con chim rừng quen với bầu trời tự do, không chịu được cảnh lồng vàng chim quý. Từng câu chữ vừa mềm mại, vừa sắc bén như ngọn lửa bùng cháy, thể hiện khát vọng tự do và tình yêu đồng ruộng tha thiết. Cảm động trước tấm lòng của ông, chúa Trịnh đành phải bằng lòng cho ông trở về quê cũ.