NGUYỄN KHẮC NHU: NHÀ NHO YÊU NƯỚC VÀ TƯỚNG LĨNH KHỞI NGHĨA YÊN BÁI

Tiểu sử và quê hương

Nguyễn Khắc Nhu (1882 – 1930), tự Song Vũ, sinh tại làng Song Mai, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Ông đỗ Đội trưởng (Nho học) nên thường gọi là Xứ Nhu. Xuất thân trong gia đình nhà nho, ông sớm tham gia các phong trào yêu nước, là thủ lĩnh Hội Hưng Nam trước khi hợp nhất vào Việt Nam Quốc dân Đảng, giữ chức Trưởng ban Quân sự Trung ương.

Bước vào con đường đấu tranh / Bối cảnh lịch sử

Nguyễn Khắc Nhu đại diện cho thế hệ nhà nho tiến bộ chuyển hướng sang cách mạng tư sản. Ông có uy tín lớn tại vùng trung du Bắc Giang, Bắc Ninh, Thái Nguyên, nổi tiếng là người điềm tĩnh, mưu trí và hết lòng vì đại nghĩa.

Quá trình hoạt động và những chiến công nổi bật

Trong kế hoạch Khởi nghĩa Yên Bái (1930), Nguyễn Khắc Nhu được giao phụ trách chỉ huy mặt trận Yên Bái, Phú Thọ và Lâm Thao. Đêm 09/02/1930, ông trực tiếp chỉ huy nghĩa quân đánh chiếm đồn Hưng Hóa và đồn Lâm Thao, gây cho giặc Pháp nhiều thiệt hại.

Trong trận đánh tại Lâm Thao, ông bị trúng đạn trọng thương vào chân. Để không rơi vào tay giặc, ông dùng lựu đạn tự sát nhưng lựu đạn nổ không chết, ông bị Pháp bắt giữ. Trong nhà giam, ông kiên quyết nhịn ăn và lao đầu vào tường đập đầu tự thuẫn để giữ trọn danh dự của người chiến sĩ cách mạng vào ngày 11/02/1930.

Ý nghĩa lịch sử

Sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Khắc Nhu là tấm gương sáng chói về lòng trung trinh bất khuất, góp phần làm nên hào khí bất tử của Khởi nghĩa Yên Bái.