Cuộc đời và sự hy sinh của người thiếu niên Pú Nhung

Vừ A Dính là con thứ ba của ông Vừ Chống Lầu và bà Sùng Thị Plây. Gia đình ông bà là cơ sở cách mạng tại địa phương. Cha của Vừ A Dính tham gia hoạt động Việt Minh, từng bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Sơn La và hy sinh năm 1949; mẹ ông cũng là một cơ sở kháng chiến. Trong thời kỳ thực dân Pháp tăng cường đàn áp tại Pú Nhung, cuộc sống của gia đình và đồng bào nơi đây gặp rất nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Vừ A Dính khi còn nhỏ đã tham gia làm liên lạc cho lực lượng cách mạng, thực hiện những nhiệm vụ như đưa thư, nắm tình hình, dẫn đường và chuyển thông tin giữa các cơ sở.

Trong một lần mẹ và nhiều người thân bị địch bắt, Vừ A Dính vẫn tìm cách liên lạc để nắm tình hình. Theo tư liệu của địa phương, khi biết quân Pháp chuẩn bị đánh vào khu du kích Pú Nhung, mẹ của Vừ A Dính đã tìm cách báo tin cho con và chuyển cho lực lượng cách mạng một số đạn lấy được từ quân địch. Sau đó, quân Pháp phát hiện số đạn và tiến hành bắt giữ, sát hại nhiều người trong trại giam, trong đó có mẹ, ông nội, chị và các em của Vừ A Dính.

Ngày 15/6/1949, trong khi đang làm nhiệm vụ tại khu vực Pú Nhung, Vừ A Dính bị quân Pháp bắt. Theo tư liệu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Điện Biên, anh bị tra tấn nhưng không khai báo về cơ sở cách mạng. Quân Pháp sau đó sát hại và treo thi thể anh lên một cây đào cổ thụ tại khu vực Khe Trúc, gần đồn Bản Chăn. Vừ A Dính hy sinh khi chưa tròn 15 tuổi.

Sự hy sinh của Vừ A Dính được người dân Pú Nhung và các vùng lân cận lưu truyền như câu chuyện về một thiếu niên người Mông tham gia kháng chiến trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Sau này, quê hương Pú Nhung trở thành một địa danh gắn với lịch sử đấu tranh cách mạng của vùng Tây Bắc; khu tưởng niệm Vừ A Dính và các liệt sĩ được xây dựng, gìn giữ để tưởng nhớ những người đã hy sinh.

Tên tuổi Vừ A Dính cũng được sử dụng để đặt tên cho Giải thưởng Vừ A Dính, một phần thưởng dành cho những tập thể và cá nhân có thành tích tiêu biểu trong công tác dành cho thiếu nhi, đặc biệt là thiếu nhi dân tộc thiểu số và miền núi. Hình ảnh người thiếu niên Pú Nhung vì thế tiếp tục được nhắc đến trong các hoạt động giáo dục truyền thống, như một câu chuyện về tuổi trẻ, lòng kiên trung và sự hy sinh trong lịch sử kháng chiến của dân tộc.

Cuộc đời Vừ A Dính chỉ kéo dài chưa đầy 15 năm, nhưng những năm tháng cuối đời của anh gắn với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử Tây Bắc. Từ một cậu bé người Mông ở Pú Nhung trở thành chiến sĩ liên lạc của lực lượng kháng chiến, rồi hy sinh trước quân thù, Vừ A Dính để lại một câu chuyện được quê hương và nhiều thế hệ nhắc nhớ