Cuốn nhật ký trở về sau 56 năm – Hành trình nối lại ký ức và thắp sáng hy vọng tìm liệt sĩ Cao Xuân Tuất
Đối với gia đình liệt sĩ Cao Xuân Tuất, cuốn nhật ký được trao trả sau 56 năm không chỉ là một kỷ vật chiến tranh, mà còn là báu vật vô giá, lưu giữ những ký ức thiêng liêng về người con ưu tú đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.
Ông Hà Huy Mỳ, cháu ruột của liệt sĩ Cao Xuân Tuất, xúc động chia sẻ rằng gia đình không còn di ảnh, cũng chưa tìm được phần mộ của liệt sĩ. Vì vậy, cuốn nhật ký là kỷ vật duy nhất còn lưu giữ hình bóng, tâm tư và dấu ấn của người cậu đã ngã xuống nơi chiến trường.
"Lúc cậu Tuất lên đường nhập ngũ, tôi mới 2 tuổi nên không có ký ức về cậu. Khi lần đầu nhìn thấy hình ảnh cuốn nhật ký qua điện thoại, cả gia đình đều bồn chồn, mong ngóng từng ngày được đón nhận. Đến khi tận tay lật giở từng trang giấy đã úa màu thời gian, chúng tôi thực sự vỡ òa trong xúc động. Đó chính là di vật của cậu tôi", ông Mỳ nghẹn ngào kể lại.
Từ ngày đón nhận kỷ vật, gia đình đã trân trọng đặt cuốn nhật ký trên bàn thờ liệt sĩ. Những trang viết thấm đẫm tình yêu quê hương, đất nước, khát vọng cống hiến và ý chí kiên cường của người chiến sĩ đã trở thành nguồn động viên, giáo dục truyền thống cách mạng cho con cháu trong dòng họ và thế hệ trẻ trên quê hương Kỳ Xuân.
Không chỉ mang giá trị tinh thần, cuốn nhật ký còn mở ra nhiều hy vọng trong hành trình tìm kiếm phần mộ liệt sĩ. Từ những thông tin được ghi chép trong sổ, cùng sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng và đồng đội cũ, gia đình ông Hà Huy Mỳ đã tìm đến thị xã Hoài Nhơn (tỉnh Bình Định) – nơi chiến sĩ Cao Xuân Tuất từng chiến đấu và công tác – để tìm hiểu về những năm tháng chiến trường.
"Tôi mang cuốn nhật ký gặp đồng đội cũ và gia đình từng cưu mang cậu trong thời chiến. Tất cả đều xác nhận đó là nét bút của cậu Tuất. Nhờ cuốn nhật ký, gia đình đã hiểu thêm về quãng đời chiến đấu của cậu và bước đầu xác định được khoảng 70% vị trí phần mộ. Chúng tôi vẫn tiếp tục chờ thêm những thông tin chính thống để sớm đưa cậu trở về quê hương", ông Mỳ cho biết.
Trong cuốn nhật ký còn lưu giữ nhiều câu thơ, châm ngôn và những dòng tâm sự đời thường của người lính trẻ. Đặc biệt, một mảnh giấy nhỏ với dòng chữ của một cô gái ký tên "P" cùng lời nhắn: "Em đã yêu anh nhiều lắm rồi..." đã hé lộ một góc rất đời, rất người về mối tình còn dang dở của người chiến sĩ trước khi anh mãi mãi nằm lại chiến trường.
Với mong muốn lan tỏa giá trị lịch sử của kỷ vật, gia đình liệt sĩ bày tỏ nguyện vọng trao tặng cuốn nhật ký cho Bảo tàng Quân khu 4 – đơn vị mà liệt sĩ Cao Xuân Tuất từng công tác. Theo ông Hà Huy Mỳ, đây sẽ là nơi có điều kiện bảo quản tốt, đồng thời giúp cuốn nhật ký phát huy giá trị trong công tác giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Đồng hành cùng gia đình, bà Dương Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch UBND huyện Kỳ Anh, khẳng định địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ thân nhân liệt sĩ trong việc gìn giữ, phát huy giá trị của cuốn nhật ký, đồng thời phối hợp tìm kiếm hài cốt để liệt sĩ Cao Xuân Tuất sớm được trở về an nghỉ trên quê hương.
Phía bên kia chiến tuyến, cựu binh Mỹ Peter Mathews cũng mang trong mình một hành trình đầy nhân văn. Sau 56 năm gìn giữ cuốn nhật ký, đến tuổi 77, ông mới đủ can đảm mở lòng để tìm gia đình người lính năm xưa.
"Tôi luôn mong tìm được người thân của người lính ấy để trao lại cuốn sổ. Tôi muốn khép lại quá khứ của mình", ông Peter Mathews chia sẻ.
Ước nguyện ấy đã trở thành hiện thực vào ngày 5/3/2023, sau hơn hai tháng kết nối của ông Trần Nhật Tân, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh cùng các cơ quan chức năng. Trong buổi trao trả kỷ vật, cựu binh Mỹ bày tỏ rằng cuốn nhật ký đã ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc đời ông và giờ đây, khi hoàn thành lời hứa với chính mình, ông cảm thấy lòng thanh thản hơn bao giờ hết.
Đối với gia đình liệt sĩ Cao Xuân Tuất, hành động của cựu binh Peter Mathews không chỉ là sự trao trả một kỷ vật, mà còn là biểu tượng của lòng nhân ái, sự hàn gắn và khát vọng hòa bình.
"Chúng tôi vô cùng cảm kích trước nghĩa cử của ông Peter Mathews. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng việc ông gìn giữ nguyên vẹn cuốn nhật ký suốt 56 năm rồi tìm mọi cách trao trả cho gia đình là điều vô cùng ý nghĩa. Khi đến nhà, ông còn bày tỏ mong muốn sẽ quay trở lại, có lẽ vẫn còn nhiều điều ông muốn sẻ chia", ông Hà Huy Mỳ xúc động nói.
Hành trình trở về của cuốn nhật ký không chỉ khép lại một lời hứa kéo dài hơn nửa thế kỷ, mà còn mở ra hy vọng mới cho gia đình trong hành trình tìm người thân, đồng thời lan tỏa thông điệp sâu sắc về hòa bình, lòng nhân văn và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
