Cuốn sổ nhỏ trong túi áo bạc màu

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Phúc, sinh năm 1949, từng chiến đấu tại chiến trường Khe Sanh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông kể rằng giữa những năm tháng bom đạn, người lính thường không có nhiều đồ đạc mang theo ngoài ba lô, quần áo và vài vật dụng cần thiết.

Theo lời ông Phúc, ông luôn mang theo một cuốn sổ nhỏ trong túi áo. Cuốn sổ có bìa màu nâu, giấy đã ngả vàng và được buộc lại bằng một sợi dây nhỏ để khỏi rơi mất trong lúc hành quân.

Ban đầu, ông dùng cuốn sổ để ghi lịch trực, số đạn còn lại và những chặng đường đơn vị đã đi qua. Nhưng sau đó, ông bắt đầu ghi thêm tên của những người đồng đội thân thiết trong đơn vị cùng quê quán và vài dòng ngắn về họ.

Ông nhớ nhất người đồng đội tên Hậu, quê ở Thanh Hóa, rất giỏi hát dân ca và thường hát cho cả đơn vị nghe mỗi khi nghỉ ngơi. Một người khác tên Cường, quê ở Hải Dương, thì luôn là người đi đầu trong những lần hành quân khó khăn.

Theo thời gian, cuốn sổ ấy không chỉ còn là nơi ghi chép mà dần trở thành nơi lưu giữ ký ức về những người đã cùng ông vượt qua gian khổ. Có những người sau đó chuyển đơn vị, có người bị thương, có người mãi mãi không trở về.

Sau mỗi trận đánh, ông lại lặng lẽ mở cuốn sổ ra xem. Những cái tên được viết bằng nét chữ nguệch ngoạc ngày nào khiến ông nhớ đến từng khuôn mặt, từng giọng nói và từng kỷ niệm của đồng đội.

Sau ngày hòa bình lập lại, ông Phúc vẫn giữ cuốn sổ ấy rất cẩn thận. Dù giấy đã cũ, nhiều trang bị nhòe vì mưa rừng và mồ hôi, nhưng với ông, đó là kỷ vật quý giá nhất của một thời tuổi trẻ đã sống và chiến đấu hết mình vì đất nước