Cuốn Sổ Tay Bìa Xanh

Năm 1969, Phạm Đức Thành hai mươi mốt tuổi, là chiến sĩ thuộc đơn vị trinh sát. Trước ngày lên đường, người cha đưa cho anh một cuốn sổ tay bìa xanh đã cũ. — Có gì đáng nhớ thì ghi lại. — Con viết không hay đâu cha. — Không cần hay. Chỉ cần thật. Thành mang cuốn sổ theo mình. Ban đầu anh dùng để ghi lịch công tác. Ghi đường hành quân. Ghi những điều cần nhớ. Rồi dần dần. Cuốn sổ có thêm những dòng chữ khác. "Hôm nay trời mưa lớn." "Đơn vị vừa chuyển vị trí." "Nhớ nhà." "Nhớ mẹ." Những dòng chữ ngắn. Mộc mạc. Nhưng là cả tuổi trẻ của một người lính. Trong tổ của Thành có người đồng đội thân thiết tên Dương Văn Lâm. Lâm hay đọc trộm cuốn sổ. — Cậu viết ít quá. — Có gì đâu mà viết. — Sau này già rồi đọc lại. Lâm cười. — Cậu sẽ cảm ơn tôi. Một tối giữa mùa mưa. Đơn vị nghỉ chân bên triền đồi. Anh em ngồi quây quanh ngọn đèn dầu nhỏ. Lâm bất ngờ hỏi: — Thành này. — Gì? — Hòa bình rồi cậu làm gì? Thành im lặng. Rồi nói: — Chắc về quê dạy học. — Còn tôi. Tôi muốn mở tiệm sửa xe. Hai người bật cười. Tiếng cười nhỏ. Nhưng ấm áp giữa đêm rừng. Chiến tranh rồi cũng đi qua. Những người lính năm ấy mỗi người một ngả. Nhiều năm sau ngày đất nước yên bình. Phạm Đức Thành trở về quê. Ông trở thành giáo viên như điều từng viết trong cuốn sổ tay năm nào. Một buổi chiều dọn lại căn nhà cũ. Ông tìm thấy cuốn sổ bìa xanh. Mở trang đầu. Dòng chữ của tuổi hai mươi vẫn còn đó. Đã nhòe đi đôi chút. Nhưng chưa mất. Ông ngồi rất lâu bên hiên nhà. Gió chiều lay nhẹ hàng cau. Cuốn sổ cũ nằm trong tay người lính già. Mang theo cả một thời hoa lửa. Một thời đã đi xa. Nhưng không bao giờ cũ trong ký ức con người.