Cuốn Sổ Trực Gác Bị Ướt

Phùng Văn Hào làm nhiệm vụ bảo vệ một kho hàng quan trọng. Công việc của anh tưởng đơn giản: trực gác, ghi chép lại từng ca, từng diễn biến trong cuốn sổ trực. “Ghi cho rõ, để người sau nắm,” đội trưởng dặn. Cuốn sổ được đặt trong chòi gác, bọc bằng một lớp giấy dầu mỏng. Mỗi ca trực, người lính sẽ ghi lại giờ bắt đầu, kết thúc, và những điều đáng chú ý. Một đêm, trời đổ mưa lớn. Gió mạnh thổi hắt nước vào chòi. Hào vội vàng che lại cuốn sổ, nhưng nước vẫn thấm vào. Khi mưa ngớt, anh mở ra – nhiều trang đã ướt, chữ bắt đầu nhòe. “Chết rồi…” – anh nói khẽ. Một đồng đội nhìn thấy:
“Ghi lại được không?” Hào lắc đầu:
“Có chỗ nhớ, có chỗ không…” Anh ngồi lặng một lúc, rồi lấy bút, cố gắng viết lại những gì còn nhớ. Chữ mới chồng lên chữ cũ, trang giấy nhăn nhúm, loang lổ. “Miễn là người sau hiểu,” anh nói. Những ngày sau, cuốn sổ vẫn được dùng tiếp. Dù nhiều trang đã mờ, nhưng họ vẫn cẩn thận ghi chép. Một người lính mới đến, mở sổ ra, ngạc nhiên:
“Sao sổ thế này mà vẫn dùng?” Hào đáp:
“Vì nó chưa xong.” Câu nói đơn giản, nhưng đủ để hiểu – công việc không thể dừng lại chỉ vì điều kiện không thuận lợi. Một lần, khi kiểm tra, cấp trên nhìn cuốn sổ, hỏi:
“Có cần thay không?” Hào trả lời:
“Nếu có sổ mới thì tốt… nhưng cái này vẫn ghi được.” Cấp trên gật đầu, không nói thêm. Cuốn sổ tiếp tục được dùng cho đến khi gần kín trang. Sau chiến tranh, Phùng Văn Hào giữ lại cuốn sổ ấy. Những trang giấy đã khô, nhưng vết nhòe vẫn còn. “Nhìn vào là nhớ những đêm mưa,” ông nói. Nhớ những lúc phải giữ cho công việc không gián đoạn, dù điều kiện khó khăn đến đâu. Với ông, cuốn sổ trực gác không chỉ là nơi ghi chép, mà là minh chứng cho trách nhiệm – thứ không được phép “nhòe đi”, dù trong hoàn cảnh nào của thời hoa lửa.