Cựu chiến binh Bùi Đình Chiến

Ở xóm 3 của xã Khánh Thiện (Ninh Bình), có một người cựu chiến binh mà ai trong vùng cũng kính nể: ông Bùi Đình Chiến (1946) năm nay đã 79 tuổi. Ngày nào ông cũng bận rộn với công tác Hội Cựu chiến binh và Hội Cựu TNXP. Nhìn vẻ ngoài giản dị, nụ cười hiền và giọng nói trầm ấm của ông, thật khó tin rằng ông từng sống qua những năm tháng chiến tranh dữ dội nhất. Dẫu vậy, khi nhắc đến quá khứ, ánh mắt ông lại ánh lên một vùng ký ức đầy tự hào – những tháng ngày ông cùng đồng đội sống, chiến đấu và hi sinh cho Tổ quốc. Ông Chiến là một trong những thành viên của “Lớp Anh Trỗi 1”, thuộc Đội Thanh niên xung phong đặc biệt K53 – đơn vị đầu tiên được Trung ương Đoàn trực tiếp đưa vào chiến trường miền Nam năm 1965.

Hình ảnh CCB Bùi Đình Chiến tham gia lễ kỷ niệm 60 năm Thành lập Đội TNXP K53 (1975 – 2025)

Cuộc hành quân bộ dài gần hai tháng

Năm 1965, tiếng gọi của đất nước vang lên, thôi thúc bao thanh niên miền Bắc lên đường. Chàng trai trẻ Bùi Đình Chiến cũng háo hức muốn đi bộ đội, nhưng ngay lần khám đầu tiên, ông đã bị loại vì quá nhẹ cân. Ông kể lại mà vẫn cười hiền: “Khám đi bộ đội không được, vì tôi chỉ nặng có 39 cân thôi. Họ đuổi xuống khỏi bàn cân luôn.” Thế nhưng cơ hội lại đến theo một hướng bất ngờ. Bí thư Đảng ủy xã tìm đến nhà vận động, giới thiệu ông vào Đội TNXP đặc biệt – nơi tập hợp những thanh niên ưu tú và ý chí sẵn sàng cống hiến. Đây chính là bước ngoặt đưa ông vào “Lớp Anh Trỗi 1”.

Sau hai tháng huấn luyện, ngày 16.8.1965, ông cùng hơn 300 đội viên bắt đầu cuộc hành quân lịch sử vào Nam. Không phương tiện, không đường sá bằng phẳng, họ chỉ dựa vào đôi chân và nghị lực. Để tránh bom địch, đơn vị đi vào ban đêm, nghỉ vào ban ngày. Ông nhớ lại: “Đi đâu, qua địa bàn nào cũng không biết, chỉ nhớ những điểm nó hay đánh phá như mấy cái bến phà ở Thanh Hóa, ở Quảng Bình thôi.”

Những tháng năm máu, mồ hôi và nước mắt

Khi vượt sông Bến Hải và tiến vào Quảng Trị, ông được phân công phục vụ trên đường dây 559 – tuyến vận tải chiến lược của Trường Sơn. Công việc của ông vừa nặng nhọc vừa đầy hiểm nguy: dẫn đường, khuân đạn, gạo, thậm chí cõng cả đạn B40. Và khi quay trở về, họ lại cáng thương những người đồng đội từ chiến trường ra hậu tuyến.

Trong vô số ký ức của ông, có một chuyện ông không bao giờ quên: lần vượt sông Thạch Hãn giữa mùa lũ. Nước đổ về ào ạt, đoàn phải bám vào dây thừng để sang sông. Nhưng khi dây bị đứt, anh Hưởng – người đồng đội đi gần ông – bị dòng nước cuốn trôi. Ông nghẹn lại khi kể: “Đã hy sinh luôn. Chưa hề đánh nhau, chưa gì hết.”

Ông Bùi Đình Chiến (bìa phải) cùng đồng đội thăm lại nơi từng chiến đấu

ẢNH: Nhân vật cung cấp

Năm 1967, lực lượng TNXP thiếu quân số nên đơn vị ông được bổ sung vào Quân giải phóng. Ông trở thành chiến sĩ Trung đoàn 6 – đơn vị anh hùng của Quân khu Trị Thiên, tham gia chiến dịch Mậu Thân 1968 tại Huế suốt 26 ngày đêm. Cuộc sống chiến trường vô cùng gian khổ. Ông nói rất thật: “Người rận, quần áo rận, rồi đầu thì chấy, rồi ghẻ lở hắc lào đầy thân.” Có thời điểm, ông mắc sốt rét ác tính, ngã quỵ ngay khi đang gùi hơn 30 kg đạn B40. Ông bất tỉnh 3 ngày. Đồng đội đã thay nhau cáng ông qua núi cao lạnh giá để cứu chữa. Ông kể lại với sự xúc động: “Nếu hôm ấy tiểu đội trưởng mà không nhiệt tình, bảo nghỉ trên đỉnh cao là tôi không qua khỏi rồi.” Năm 1972, bom B-52 đánh sập hầm trú của ông. Gỗ rơi xuống khiến đầu ông chảy máu nhiều, nhưng ông vẫn cố bám trụ, không chịu lùi khỏi trận địa.

Năm 1976, ông xuất ngũ và trở về quê. Nhưng dù chiến tranh đã lùi xa, tinh thần người lính trong ông chưa bao giờ mất đi. Ông tham gia công tác địa phương: làm Bí thư chi bộ hơn 10 năm, làm xóm trưởng, hoạt động trong Hội Cựu chiến binh và đến nay là Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã. Ai hỏi sao tuổi cao mà vẫn miệt mài làm việc, ông chỉ cười: “Tôi ăn cơm Nhà nước từ năm 18 tuổi, đến giờ là bệnh binh, vẫn là ăn ‘gạo’ của Nhà nước. Không vác tù và hàng tổng thì làm cái gì?” Câu nói mộc mạc ấy như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng về trách nhiệm và lòng biết ơn đối với đất nước.

Hiện tại, ông đang sở hữu nhiều bằng khen, giấy khen và huân chương – trong đó có Huân chương Kháng chiến hạng 3. Ông Phạm Văn Toàn, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã, nhận xét ông Chiến là người nhiệt tình, trách nhiệm và luôn tiên phong trong mọi nhiệm vụ. Cuộc đời của CCB Bùi Đình Chiến giống như một bản trường ca đẹp đẽ về lòng yêu nước, sự hi sinh lặng thầm và tinh thần phụng sự quê hương. Câu chuyện của ông không chỉ để chúng ta tự hào, mà còn là ngọn lửa tiếp sức cho thế hệ trẻ – để chúng em hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, máu và cả tuổi xuân của những con người như ông.