CỰU CHIẾN BINH ĐỒNG HỮU THẠO – HƠN NỬA THẾ KỶ ĐAU ĐÁU ĐI TÌM ĐỒNG ĐỘI NẰM LẠI TRÊN ĐẤT BẠN LÀO

Đồng Hữu Thạo là cựu chiến binh quê ở xã Định Tân, tỉnh Thanh Hóa. Gần 25 năm trong quân ngũ, ông đã tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, từ người lính công binh phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ đến cán bộ chính trị của Bộ đội Tăng thiết giáp. Suốt cuộc đời binh nghiệp, ông luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và gắn bó sâu nặng với đồng đội.

Điều khiến người cựu chiến binh hơn 90 tuổi luôn trăn trở không phải là những chiến công của bản thân, mà là những đồng đội đã anh dũng hy sinh trên chiến trường Đường 9 – Nam Lào nhưng đến nay vẫn chưa được trở về với đất mẹ. Trong căn nhà nhỏ của mình, ông cẩn thận lưu giữ những cuốn sổ đã úa màu thời gian, ghi chép tỉ mỉ tên tuổi liệt sĩ, sơ đồ trận địa và vị trí chôn cất mà ông còn nhớ được sau hơn nửa thế kỷ.

Ông kể rằng trong Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971, Tiểu đoàn xe tăng 297 chiến đấu liên tục trong điều kiện vô cùng ác liệt. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh khi xe tăng bốc cháy giữa trận địa hoặc trên đường chuyển về tuyến sau cứu chữa. Trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, đồng đội chỉ có thể mai táng các anh ngay giữa núi rừng nước bạn Lào.

Hơn 50 năm đã trôi qua, ông Đồng Hữu Thạo vẫn nhớ tên từng đồng đội, từng địa danh và từng vị trí nơi các anh nằm lại. Đặc biệt, ông luôn day dứt về năm cán bộ, chiến sĩ Đại đội 7 đã hy sinh ngày 25 tháng 3 năm 1971 trong trận chiến tại một ngọn đồi trên đất Lào. Theo ký ức của ông, các liệt sĩ đều được chôn cất riêng từng phần mộ và ghi rõ họ tên, quê quán để thuận lợi cho việc tìm kiếm sau này.

Khi Nhà nước triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, dù tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút, ông vẫn tiếp tục rà soát lại ký ức, vẽ lại sơ đồ, bổ sung thông tin và cung cấp tư liệu cho Chương trình "Đi tìm đồng đội", với mong muốn góp phần đưa những người đồng chí năm xưa trở về với gia đình.

Ngày nay, câu chuyện của cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo không chỉ thể hiện nghĩa tình sâu nặng của người lính đối với đồng đội đã khuất mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" cho các thế hệ hôm nay. Hình ảnh người cựu chiến binh tuổi ngoài 90 vẫn miệt mài lưu giữ từng trang ký ức để tìm đồng đội mãi là biểu tượng đẹp của phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, những người không chỉ sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc mà còn không bao giờ quên những người đã cùng mình chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc