cựu chiến binh Vi Văn Đảm 1950
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng trong ký ức của cựu chiến binh Vi Văn Đảm (khu 17, xã Đông Thành, huyện Thanh Ba), những năm tháng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc vẫn luôn hiện lên rõ nét, như mới hôm qua. Ông chính là một trong những người lính xe tăng năm xưa, đồng thời cũng là nguyên mẫu trong bài thơ “Trên một chiếc xe tăng” của nhà thơ Hữu Thỉnh, sau này được nhạc sĩ Doãn Nho phổ nhạc thành bài hát quen thuộc “Năm anh em trên một chiếc xe tăng” – bài hát đã đi cùng năm tháng và sống mãi trong lòng bao thế hệ.
Tháng 6 năm 1968, khi vừa tròn 18 tuổi, chàng thanh niên Vi Văn Đảm đã lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Ông được biên chế vào đơn vị C1, Tiểu đoàn 10, Bộ Tư lệnh Tăng – Thiết giáp, đóng quân tại xã Hướng Đạo, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phú (nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Sau thời gian rèn luyện gian khổ, đến tháng 9 năm 1970, ông hoàn thành huấn luyện và cùng đơn vị hành quân vào chiến trường, vượt qua những địa danh khốc liệt như Khe Sanh, Hướng Hóa (Quảng Trị), Bản Đông (Lào).
Sau chuyến đi tiền trạm, ông được biên chế vào xe tăng T160 – Đoàn 397, gồm năm người lính đến từ nhiều miền quê khác nhau, nhưng cùng chung một lý tưởng chiến đấu. Trên chiếc xe tăng chật hẹp ấy, họ sống bên nhau, chiến đấu bên nhau, coi nhau như ruột thịt. Chính tình đồng đội gắn bó ấy đã khiến nhà thơ Hữu Thỉnh, khi đến thăm đơn vị, vô cùng xúc động. Từ đó, những vần thơ giản dị mà hào hùng đã ra đời:
“Năm anh em trên một chiếc xe tăng
Như năm bông hoa nở cùng một cội
Như năm ngón tay trên một bàn tay
Đã xung trận là năm người như một…”
Mùa xuân năm 1971, trong Chiến dịch phản công Đường 9 – Nam Lào, những người lính xe tăng T160 cùng quân và dân ta đã chiến đấu anh dũng, góp phần làm nên chiến thắng vang dội, đánh bại chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của địch. Đó là một chiến dịch ác liệt, đầy bom đạn, nhưng cũng rực sáng tinh thần quả cảm và ý chí quyết thắng của người lính Việt Nam.
Nhiều năm sau, khi được gặp lại những đồng đội cũ trong dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Đường 9 – Nam Lào, ông Vi Văn Đảm không giấu được xúc động. Năm anh em năm xưa nay chỉ còn bốn người. Thời gian đã lấy đi tuổi trẻ, lấy đi cả những người đồng đội thân yêu, nhưng niềm tự hào của người lính xe tăng thì vẫn còn nguyên vẹn trong trái tim ông.
Nghe câu chuyện về ông Vi Văn Đảm, em hiểu rằng những bài hát, bài thơ về chiến tranh không chỉ là nghệ thuật, mà còn là máu, mồ hôi và ký ức sống động của những con người thật. “Năm anh em trên một chiếc xe tăng” không chỉ là một ca khúc hào hùng, mà còn là biểu tượng của tình đồng đội, lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Điều đó khiến em càng thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay và tự nhủ phải cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ cha anh.
