Cựu tù Phú Quốc và lá cờ làm bằng máu

Giữa "địa ngục trần gian" mang tên Nhà tù Phú Quốc, nơi roi vọt, chuồng cọp và những cực hình tra tấn không thể khuất phục ý chí người chiến sĩ cách mạng, đã ra đời một lá cờ Đảng đặc biệt nhất. Đó là lá cờ không được nhuộm bằng phẩm màu, mà được kết thành từ chính những giọt máu của những người tù cộng sản. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, ở tuổi ngoài bảy mươi, cựu tù Phú Quốc Nguyễn Thế Nghĩa vẫn lặng lẽ mưu sinh trong tiệm sửa giày nhỏ tại thành phố Bắc Giang. Giữa cuộc sống bình dị, ông vẫn gìn giữ hai kỷ vật quý giá của tuổi trẻ: lá cờ đỏ búa liềm và bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh được vẽ bằng máu ngay trong những năm tháng bị giam cầm.

Ông sinh năm 1945 tại làng Đình Bảng, Bắc Ninh. Cha hy sinh trong kháng chiến, mẹ chỉ có một lời dặn: "Lớn lên phải cầm súng đánh giặc, trả thù cho cha." Năm 22 tuổi, Nguyễn Thế Nghĩa nhiều lần viết đơn tình nguyện nhập ngũ nhưng đều bị từ chối vì thân hình quá gầy, chỉ nặng 38 kg. Có lần, ông lén giấu hai quả cân vào người để đủ tiêu chuẩn. Thế nhưng, vì là con trai duy nhất của một gia đình có bố là liệt sĩ, ông vẫn không được tuyển.

Không chấp nhận ở lại, chàng trai trẻ đã lấy chính máu mình để viết đơn tình nguyện xin ra trận. Sự quyết tâm ấy cuối cùng cũng được chấp nhận, mở đầu cho cuộc đời binh nghiệp đầy gian khổ. Năm 1969, khi là chỉ huy một tổ đặc công thuộc Trung đoàn 320, ông cùng đồng đội nhận nhiệm vụ tập kích một mục tiêu quan trọng. Sau nhiều giờ chiến đấu, nhiệm vụ không thành, cả tổ rút lui thì rơi vào ổ phục kích của biệt kích đối phương.

Khẩu súng K54 trong tay chỉ còn bốn viên đạn. Ba viên đã bắn hết. Không muốn sa vào tay địch, ông đưa nòng súng về phía mình và bóp cò. Nhưng viên đạn cuối cùng không nổ. Ngay sau đó, ông bị bắt. Ông bị kết án tử hình rồi đày ra Nhà tù Phú Quốc – nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian". Những trận đòn tra tấn, chuồng cọp kẽm gai, đóng đinh, bẻ răng... là chuyện diễn ra như cơm bữa. Trong khi đó, ở quê nhà, vì bặt vô âm tín, gia đình đã nhận giấy báo tử và tin rằng ông không còn sống.

Giữa chốn lao tù khốc liệt, Nguyễn Thế Nghĩa được giao làm Bí thư chi bộ, phụ trách lãnh đạo hoạt động bí mật của các đảng viên trong trại giam. Cuối năm 1970, chi bộ quyết định tổ chức lễ kết nạp một đảng viên mới. Mọi thứ đều đã chuẩn bị, chỉ còn thiếu điều quan trọng nhất: một lá cờ Đảng. Trong nhà tù, việc kiếm một mảnh vải đỏ gần như là điều không thể. Ba ngày trước buổi lễ, ông Nghĩa gần như thức trắng để tìm cách.Rồi một người đồng đội khẽ nói: "Hay là... mình lấy máu làm cờ?" Ý tưởng ấy khiến tất cả lặng đi.

Ông Nghĩa lập tức quẹt tay vào mép tôn sắc của cánh cửa cho máu chảy ra, rồi xin băng gạc để băng vết thương. Khi miếng băng đã thấm đỏ, ông tháo ra nhưng màu máu vẫn chưa đều. Thấy vậy, những người tù khác đồng loạt xin được góp máu. Người thì cắn đầu ngón tay. Người thì cứa nhẹ cánh tay. Từng giọt máu nhỏ xuống miếng băng trắng, hòa vào nhau tạo thành nền đỏ của lá cờ. Để tạo hình búa liềm, họ nghiền viên thuốc chống phù nề màu vàng rồi cẩn thận rắc lên. Một lá cờ Đảng đã ra đời như thế. Không chỉ có lá cờ, ông Nghĩa còn dùng đầu que tăm đã cắn dập làm bút, chấm máu để vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh trên một mảnh giấy nhỏ. Khi bức chân dung hoàn thành, cả căn phòng im lặng. Nhiều người bật khóc.Có người chỉ khẽ nói: "Bác của chúng ta đây rồi..."

Trong buổi lễ kết nạp, ông mượn chiếc áo lành lặn nhất của một bạn tù, bí mật gắn lá cờ và chân dung Bác Hồ phía trong ngực áo. Bên ngoài vẫn khoác chiếc áo rách để tránh sự chú ý của lính canh. Buổi lễ diễn ra trong không gian chật hẹp của nhà tù, không cờ hoa, không nhạc lễ, chỉ có lời tuyên thệ của người đảng viên mới trước lá cờ được tạo nên từ máu của chính đồng đội mình. Sau buổi lễ, lá cờ và bức chân dung Bác Hồ trở thành báu vật của những người tù Phú Quốc. Chúng được cất giấu cẩn thận và chỉ xuất hiện trong các cuộc họp bí mật, những buổi sinh hoạt chính trị hay mỗi lần kết nạp đảng viên mới.

Năm 1973, sau Hiệp định Paris, các tù binh được trao trả. Nguyễn Thế Nghĩa trở về đơn vị rồi trở về quê hương trong ngày đất nước thống nhất, mang theo hai kỷ vật đặc biệt ấy. Đó không chỉ là một lá cờ hay một bức chân dung. Đó là minh chứng cho niềm tin không gì có thể khuất phục của những người chiến sĩ cách mạng. Giữa nơi tưởng như chỉ có đau thương và cái chết, họ vẫn giữ trọn lý tưởng, giữ trọn niềm tin vào Đảng, vào Bác Hồ và vào ngày đất nước sẽ được tự do. Có những lá cờ được may bằng vải. Nhưng cũng có những lá cờ được dệt nên từ máu, ý chí và lòng trung thành. Lá cờ của những người tù Phú Quốc là một biểu tượng như thế – biểu tượng bất diệt của niềm tin và khát vọng độc lập trong những năm tháng hào hùng của dân tộc./.