Đa Bang thất thủ

Sau khi quân Minh tiến vào Đại Việt cuối năm 1406, triều đình nhà Hồ tổ chức nhiều tuyến phòng thủ. Trong đó, thành Đa Bang (ở vùng Ba Vì – Hà Nội ngày nay) giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Thành nằm gần sông Hồng, án ngữ con đường tiến về Đông Đô. Nếu giữ được Đa Bang, quân nhà Hồ có thể cản bước quân Minh và kéo dài cuộc kháng chiến.

Tôi hình dung những ngày đầu xuân năm 1407, không khí trong thành vô cùng căng thẳng.

Quân lính đi lại trên mặt thành.

Những kho lương được kiểm tra.

Cung nỏ, giáo mác, hỏa khí được chuẩn bị.

Ngoài xa, từng toán thám mã liên tục báo tin về sự xuất hiện của quân Minh.

Có lẽ nhiều người trong thành vẫn còn tin rằng đây sẽ là trận đánh quyết định.

Bởi người Việt từng có truyền thống chống ngoại xâm rất mạnh mẽ. Từ Bạch Đằng của Ngô Quyền đến những chiến thắng chống Nguyên thời Trần, ký ức chiến thắng vẫn còn in đậm trong lòng người.

Nhưng lần này, tình thế không giống trước.

Quân Minh đông, tổ chức chặt chẽ và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhà Hồ tuy có thành lũy và quân đội, nhưng đất nước chưa thật sự ổn định, lòng người chưa hoàn toàn quy tụ.

Khi quân Minh áp sát Đa Bang, trận chiến diễn ra dữ dội.

Tôi thường tưởng tượng tiếng trống trận vang dội trên mặt sông, tiếng hò xung phong hòa cùng tiếng tên bay và tiếng va chạm của vũ khí. Khói lửa phủ lên mặt thành.

Quân nhà Hồ chống trả quyết liệt.

Nhưng sức ép ngày càng lớn.

Sử sách ghi rằng quân Minh đã công phá được thành Đa Bang. Khi thành thất thủ, tuyến phòng thủ quan trọng bảo vệ Đông Đô bị mở toang.

Tôi nghĩ khoảnh khắc đau đớn nhất không phải là lúc tường thành bị phá, mà là lúc những người giữ thành nhận ra rằng cửa ngõ kinh thành đã không còn giữ được nữa.

Tin Đa Bang thất thủ truyền về triều đình như một tiếng sét.

Không khí hoang mang lan rộng.

Các kế hoạch phòng thủ phải thay đổi.

Quân đội rút lui.

Và từ đó, cục diện chiến tranh nghiêng hẳn về phía quân Minh.

Đọc đến đây, tôi luôn tự hỏi: điều gì làm nên sự sụp đổ của Đa Bang?

Chỉ là tường thành bị phá hay còn điều gì sâu xa hơn?

Lịch sử cho thấy, một thành lũy dù kiên cố đến đâu cũng khó đứng vững nếu phía sau nó là một quốc gia đang gặp nhiều khó khăn về chính trị và xã hội. Đa Bang không chỉ thất thủ vì sức mạnh quân sự của đối phương, mà còn vì nhà Hồ chưa kịp tạo dựng được nền tảng đủ vững để chống chọi với một cuộc xâm lược lớn.

Sau Đa Bang, quân Minh tiến nhanh hơn về Đông Đô.

Chỉ trong một thời gian ngắn, tình hình trở nên không thể cứu vãn.

Năm 1407, nhà Hồ sụp đổ.

Đại Việt rơi vào ách đô hộ của nhà Minh.

Nhưng điều khiến tôi xúc động là: Đa Bang thất thủ không phải là dấu chấm hết của ý chí kháng chiến dân tộc.

Nhiều người đã ngã xuống trên mặt thành ấy.

Họ không giữ được thành.

Nhưng họ để lại một điều khác: sự tiếp nối của tinh thần chống ngoại xâm.

Chính từ những năm tháng đau thương sau khi Đa Bang mất, sau khi Đông Đô rơi vào tay giặc, một thế hệ mới sẽ trưởng thành.

Trong thế hệ ấy có Nguyễn Trãi.

Ông sẽ mang theo ký ức về một đất nước thất bại để rồi sau này góp phần viết nên bản tuyên ngôn chiến thắng của dân tộc.

Vì thế, khi nhắc đến Đa Bang, tôi không chỉ nhớ đến một trận thua.

Tôi nhớ đến một bước ngoặt lịch sử.

Một cánh cửa khép lại.

Và cũng là khởi đầu cho con đường gian khổ dẫn tới cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và ngày độc lập trở lại.

Bài học lịch sử

Một thành lũy có thể bị phá vỡ, nhưng sức mạnh lâu dài của một dân tộc nằm ở lòng dân, sự đoàn kết và ý chí không khuất phục trước ngoại xâm.

Lưu ý lịch sử: Các cảnh chiến đấu, cảm xúc và lời suy nghĩ trong câu chuyện là phần tái hiện văn học. Sự kiện chính dựa trên sử liệu: thành Đa Bang bị quân Minh đánh chiếm năm 1407, mở đường cho quân Minh tiến về Đông Đô và góp phần dẫn tới sự sụp đổ của nhà Hồ.