Đắc Thị Muộn (1943)
Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc, có những thế hệ đã sống và chiến đấu bằng cả tuổi thanh xuân rực rỡ nhất. Câu chuyện về những nữ thanh niên xung phong, những cô gái mở đường quả cảm trên tuyến lửa Trường Sơn mãi mãi là khúc ca bi tráng và kiêu hùng. Bà nội tôi - một trong những "bông hoa" đã nở rộ giữa chiến trường ác liệt. Trong ánh mắt hồi tưởng của bà tuổi đôi mươi của người con gái mở đường gắn với bom mìn, với dãy trường sơn nối liền bắc nam.
Thời hoa lửa ấy, khi đất nước cần, bà cùng hàng vạn cô gái khác gác lại những ước mơ ,khát vọng gian dở về tương lai, gói gọn hành trang, khoác lên thân màu áo tổ quốc. Họ trở thành những cô gái mở đường, những chiến sĩ gỡ bom, lấp hố, giữ cho huyết mạch giao thông từ Bắc vào Nam luôn thông suốt. Cuộc sống gian nan, khổ cực nơi tiền tuyến. Những đêm bà thức trắng đối diện với tiếng bom rền vang, những ngày rong ruổi trên con đường nòn mở đường cho đoàn xe lương thực nơi hậu phương chở vào viện trợ, cho bồ đội hành quân qua tuyến đường sắt.
Hình ảnh người nữ thanh niên xung phong như bà hiện lên với vẻ đẹp của sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng cao cả. Công việc của bà không chỉ là dùng xẻng, dùng cuốc để san lấp hố bom mà còn là sự dũng cảm phi thường khi đối diện với những quả bom chưa nổ, nơi đôi bàn tay tỉ mỉ nhưng dứt khoát gỡ từng dây kích hoạt. Bà cũng như những người con gái ấy tay không cầm súng trực tiếp đối diện với quân thù, nhưng sự kiên cường và bản lĩnh lớn cùng sự khéo léo, bình tĩnh khi gỡ từng quả bom lại chính là sự chiến đấu không khoan nhượng, góp phần tạo nên thắng lợi chung của tiền tuyến.
Trái tim bà tôi khi ấy phải chăng đã dành trọn cho tình yêu Tổ quốc để cô gái vững niềm tin và sức mạnh đôi tay, tôi luyện bản lĩnh, ý chí kiên cường. Như nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ đã viết "họ đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa, đánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom”. Nữ thanh niên chấp nhận hy sinh xuân sắc, để đổi lấy sự an toàn cho đoàn xe tiếp viện, để bảo vệ những con đường huyền thoại. Đôi bàn tay thô ráp, những vết sẹo của chiến tranh in hằn lên kí ức một thời của bà tôi. Vết dấu ấy đều hóa thành bất tử, hóa thành những nét chấm phá kiên cường trong trang sách của một thời oanh lạc của lịch sử.
Câu chuyện về bà nội tôi, dù chỉ là một nốt trầm trong bản giao hưởng lớn lao ấy, vẫn là niềm tự hào không gì sánh được. Bà và bao đồng đội khác chính là những "bông hoa" rực rỡ nhất, tô điểm cho tuyến đường Trường Sơn khốc liệt bằng hương sắc của lòng quả cảm và sự hy sinh cao đẹp. Thế hệ hôm nay mãi mãi ghi ơn những người đã nằm xuống, để chúng ta có được "khoảng trời" bình yên để sống, để yêu thương.
