đẠI độI 895, độI 89 TnXP Tỉnh TháI Bình

Chiến công xuất sắc nhất của C895 là trận cứu tàu, cứu hàng,
cứu người tại ga Núi Gôi - Nam Định bị Mỹ ném bom ngày
20/8/1966. Khoảng 4h chiều hôm đó, một tàu quân sự vừa tập
kết xong mấy trăm tấn hàng (chủ yếu là vũ khí đạn dược, lương
thực, hóa chất) chuẩn bị vượt cầu Ninh Bình chi viện cho chiến
trường, thì bất ngờ máy bay Mỹ ập tới bắn phá, tàu bị trúng bom
bốc cháy. C895 đã nhanh chóng tập trung lực lượng bốc dỡ hết
hàng ra khỏi các toa tàu. Sau 1 giờ, dập tắt lửa, phần lớn hàng
hóa được chuyển ra khu vực an toàn… Đến toa cuối cùng, những
thùng hóa chất phát nổ, bốc lửa, cột khói màu cam trùm lên cả
toa tàu, nhiều người ngạt thở, mặt tái nhợt, nôn mửa, ngất xỉu.
Song cả đại đội vẫn xông lên, vừa cứu người, cứu hàng. Số người
bị nhiễm độc tăng lên, chị Nguyễn Tị Hồng Mùi, tiểu đội trưởng
tiểu đội 2 đã lao vào kéo dìu, cõng ra nhiều đồng đội. Chị vừa làm,
vừa hướng dẫn mọi người hô hấp nhân tạo cứu đồng đội. Cuối
cùng chị kiệt sức, ngã gục và hy sinh cùng 23 đồng đội khác. 256
người bị thương, bị nhiễm độc hóa chất. Riêng C895 có 12 TNXP
hy sinh tại trận, 132 cán bộ chiến sĩ bị nhiễm độc…
Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ
trang nhân dân cho Đại đội TNXP 895 và cho liệt sĩ Nguyễn Tị
Hồng Mùi./.
Dưới sự chỉ đạo của Hồ Chủ tịch, tháng 1-1954, hai Đội TNXP
công tác Trung ương và Đội TNXP kiểu mẫu xáp nhập lại có tên mới là
Đoàn TNXP Trung ương với mật danh là “Đoàn XP”, do đồng chí Vũ
Kỳ làm Đoàn trưởng. Đoàn có các đội là: 34, 40 đứng chân tại địa bàn
Sơn La, Lai Châu; Đội 36 do đồng chí Tạ Quang Chiến làm Đội trưởng
làm nhiệm vụ phục vụ An toàn khu, nơi Trung ương Đảng, Chính phủ
làm việc (ATK); Đội 38 làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông chiến lược
tiếp nhận hàng viện trợ của các nước XHCN (từ Tái Nguyên đến biên
giới phía Bắc). Nhiệm vụ của Đoàn XP là “Xung phong trong mọi công
việc, phục vụ cho đến kháng chiến thành công”. Lúc này Đoàn XP có
10.000 người (không tuyển nữ) hoạt động trên địa bàn rộng lớn từ Việt
Bắc, Tây Bắc, Liên khu III đến Liên khu IV. Đến tháng 4-1954, do nhu
cầu của mặt trận Điện Biên Phủ, 5.000 đội viên Đoàn XP được chuyển
sang bổ sung cho quân chủ lực.
ATK là trung tâm của thủ đô kháng chiến, nơi tập trung các cơ
quan đầu não, Bộ chỉ huy cao nhất của ta để chỉ đạo kháng chiến toàn
quốc, đặc biệt là chiến dịch Điên Biên Phủ. Địch nhiều lần tìm cách
thăm dò đánh phá cơ quan đầu não của ta. Đội 36 được thành lập
nhằm phối hợp với các lực lượng quân đội, công an, công nhân xây
dựng làm các nhiệm vụ sau: Tuần tra canh gác, bảo vệ ATK; Mở rộng,
khôi phục tuyến đường bộ Tuyên Quang - Tái Nguyên và đường nội
bộ trong ATK; Đào hầm trú ẩn, nhà làm việc cho Bác Hồ và các đồng
chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; Xây dựng kho tàng, trung tâm thông tin
lên lạc trong ATK; Sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Trung ương và Bác Hồ
khi có địch xâm nhập ATK.
Khi trở về Hà Nội, Đội 36 được giao nhiệm vụ chuẩn bị nơi ở và làm
việc cho Bác Hồ và Trung ương, xây dựng lễ đài tại Quảng trường Ba
Đình. Năm 1955, đội chuyển nhiệm vụ từ chiến tranh sang khôi phục và
phát triển kinh tế, cử 300 người đi đào tạo bậc cao đẳng và đại học, cử
trên 100 người sang làm việc ở các cơ quan Trung ương, cử 800 người
sang ngành an ninh, 500 người sang Bộ Xây dựng, Bộ Tủy Lợi…
Ngày 25-4-2015, Đội 36 được phong tặng Danh hiệu Anh hùng Lực
lượng vũ trang nhân dân./.