Đại đội đặc công Đ10

Đại đội Đặc công Đ10 (gọi tắt là Đ10) thuộc Ban Chỉ huy Tỉnh đội Bình Định (nay là Bộ CHQS tỉnh) được thành lập tháng 9.1960 tại xã Ân Nghĩa, huyện Hoài Ân. Giai đoạn đầu mới thành lập, đơn vị mang các mật danh: Nguyễn Huệ, Châu Phụng, X7. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Đ10 đã phối hợp với các đơn vị tập trung của tỉnh đánh hậu cứ địch ở Bình Định, tạo điều kiện thuận lợi cho các lực lượng tiến công tiêu diệt địch trên chiến trường Bình Định, góp phần xứng đáng vào những thắng lợi to lớn của quân và dân Bình Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước. Năm 1976, do yêu cầu nhiệm vụ, đơn vị giải thể.

Những chiến công oanh liệt

Theo đại tá Nguyễn Minh Hiến, Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh, gần 15 năm chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược, trên chiến trường Bình Định, Đ10 đã đánh hơn 100 trận lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu trên 5.200 tên địch, bắt sống trên 700 tên ngụy quân, ngụy quyền, đốt cháy 6 kho xăng làm thiệt hại gần 40 triệu lít xăng dầu, bắn rơi 2 máy bay, phá hủy 50 máy bay khác, 6 khẩu pháo, thu gần 4.000 súng và phương tiện chiến tranh các loại, phá hủy hàng chục “ấp chiến lược”.

Những chiến công tiêu biểu của Đ10 có thể kể đến như: Đêm 3.3.1962, Đ10 phối hợp cùng Đại đội Tây Sơn của tỉnh tập kích chốt điểm Núi Bé (Hoài Sơn, Hoài Nhơn). Sau 30 phút chiến đấu, ta đã đánh sập 2 lô cốt, san bằng chốt điểm, tiêu diệt 1 trung đội lính bảo an, thu 27 súng các loại. Đây là lần đầu tiên bộ đội đặc công của tỉnh đánh tiêu diệt địch trong chốt điểm có lô cốt bằng bê tông cốt thép.

Đặc biệt, đêm 10.2.1965, một tổ 3 chiến sĩ của Đ10 kết hợp với cơ sở nội thị Quy Nhơn, cải trang hợp pháp dùng xe xích lô chở thuốc nổ tiếp cận đánh sập khách sạn Việt Cường, tiêu diệt và làm bị thương hàng chục tên cố vấn Mỹ.

Đêm 22.12.1967, Đ10 cùng với Trung đội đặc công nữ của huyện Tuy Phước bí mật tập kích quận lỵ Tuy Phước diệt gọn 1 đại đội lính bảo an, 1 đại đội nghĩa quân, 50 lính Mỹ và Nam Triều Tiên, loại khỏi vòng chiến đấu 500 tên, giết hàng chục tên ngụy quyền cấp huyện, giải thoát 150 đồng bào ta bị địch giam giữ.

Ngày 29.1.1968, Đ10 phối hợp cùng biệt động, tự vệ mật thị xã Quy Nhơn đánh chiếm đài phát thanh, quân vụ thị xã, bắt hơn 200 tên địch, giải thoát 22 đồng chí cán bộ và cơ sở của ta. Sau đó, đơn vị bám trụ kiên cường tại khu vực Đài phát thanh, chiến đấu đến người cuối cùng và đã loại hàng trăm tên địch, đẩy lùi 4 đợt phản công của địch, làm chủ Đài phát thanh 7 ngày liền. Tiếp đến, đêm 23.2.1969, Đ10 phối hợp với Đại đội đặc công Đ30 và tự vệ mật tiến công sân bay Quy Nhơn, đốt cháy hơn 6 triệu lít xăng tại kho khu I.

Đêm 9 rạng sáng 10.3.1975, Đ10 đã tập kích tiêu diệt 1 đại đội ở cầu Phụ Ngọc (Nhơn Phúc, An Nhơn); đêm 14.3.1975 tiếp tục tập kích chốt Thiết Tràng 9 (Nhơn Mỹ, An Nhơn), diệt 1 trung đội dân vệ và bọn ngụy quyền xã…