Đại đội trưởng Lê Nhật Tập

Ở tuổi “cổ lai hy”, vóc dáng ông chẳng hề suy giảm so với cảm nhận của chúng tôi khi nhìn bức ảnh ông giao nhiệm vụ cho các chiến sĩ Đại đội 2 trước giờ nổ súng, cách đây 47 năm.

Ông Tập quê ở xã Đại Chánh (trước năm 1975 là xã Lộc Thành), huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Thân mẫu là cụ Nguyễn Thị Cấp, Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Bố đẻ là cụ Lê Cấp, hy sinh năm 1969 khi đang là cán bộ nông hội xã, tham gia tải thương trong một trận chống địch càn quét. Anh trai là Lê Nhật Dư, hy sinh khi đang làm Xã đội trưởng. Uất hận đè nặng hai vai, nuôi trong ông ý chí kiên cường, quyết lập công tiêu diệt địch để “đền nợ nước, trả thù nhà”.

Ngày 6-1-1973, 27 tuổi, Lê Nhật Tập nhận nhiệm vụ Đại đội trưởng Đại đội 2. Hầu hết chiến sĩ đại đội là tân binh bổ sung, chưa một lần cầm súng chiến đấu. Anh Tập đề nghị cấp ủy cho tăng cường huấn luyện, chủ động chuẩn bị đối phó với âm mưu mới của địch.

Chặn địch từ những bước tiến đầu tiên

Ngay nửa đêm 27-1-1973, Lê Nhật Tập tranh thủ sự hỗ trợ của lực lượng an ninh huyện Đại Lộc tổ chức bộ đội tập kích vào khu đồn ở tây Cầu Chìm (xã Lộc Mỹ), diệt gọn một trung đội nghĩa quân địch. Cả ngày hôm sau, Đại đội 2 liên tục gây kinh hoàng cho liên đoàn bảo an và 4 trung đội nghĩa quân địch, làm chúng hao binh tổn lực, không thể lấn chiếm vùng này.

Ngày 29-1, địch huy động toàn bộ trung đoàn 2, sư đoàn 3, liên đoàn bảo an 471, thêm 6 trung đội nghĩa quân và 12 xe tăng, lập nhiều mũi tiến lấn hòng nhổ cờ, chiếm đất. Theo phân công, Đại đội 2 chốt giữ một số quả đồi thuộc xã Lộc Mỹ, từ cánh đồng thôn Tam Hòa đến giáp khe Cửu Toán, núi Sơn Gà. Chủ quan với lực lượng của mình, quân địch tràn vào khu vực do Đại đội 2 chốt giữ.

Đây là lúc phát huy kết quả luyện tập bấy lâu nay. Đại đội trưởng Lê Nhật Tập cùng đồng đội triển khai trận địa nghênh chiến. Hỏa lực B40, B41 diệt xe tăng làm bộ binh địch mất chỗ dựa, hứng mưa đạn từ phía ta, thây xác ngổn ngang. Số thoát chết phải rút về Núi Lở, tập trung pháo bắn cấp tập vào trận địa Đại đội 2, làm không ít cán bộ, chiến sĩ ta thương vong, trong đó có Đại đội phó Nguyễn Tân.

Trận đánh mở đầu trừng trị quân địch phá hoại Hiệp định Paris này đã góp phần cổ vũ các đơn vị khác trong đấu tranh với kẻ thù, sau này được ghi lại trong cuốn lịch sử của lực lượng vũ trang huyện Đại Lộc. Sau trận đánh, tập thể Đại đội 2 và Đại đội trưởng Lê Nhật Tập được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Giành lại chốt ngoạn mục

Ngày 11-2-1973, địch huy động số quân tương đương 3 tiểu đoàn, có 18 xe bọc thép yểm trợ lấn chiếm vùng B Đại Lộc. Đi đến đâu chúng cũng đốt sạch, phá sạch, giết hại đồng bào ta. Theo chỉ đạo của Bộ tư lệnh Quân khu 5 và Mặt trận 44-Quảng Đà, Đại đội 2 chốt giữ địa bàn từ thôn Thanh Vân đến thôn 10 và thôn 9 thuộc xã Lộc Phước, đối đầu với tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 56 và 3 đại đội bảo an, 4 trung đội nghĩa quân của địch.

Lúc đầu, Đại đội trưởng Tập tổ chức phối hợp với du kích các thôn kêu gọi đối phương thi hành hiệp định, ngừng bắn để tránh đổ máu nhưng vô hiệu nên ông buộc phải xuất quân. Sau nhiều lần tiến lấn đều chuốc lấy thất bại thảm hại, địch cho máy bay quần thảo, bắn phá trận địa Đại đội 2. Khi phát hiện ra vị trí chốt giữ của Đại đội 2, chúng huy động trọng pháo và súng cối bắn cấp tập, làm sập không ít hầm và công sự, rồi từ nhiều phía, chúng bò lên chiếm trận địa.

“Bất cứ giá nào cũng phải giữ chốt!”-quyết tâm này luôn hiển hiện trong đầu Lê Nhật Tập. Đợi giặc đến thật gần, anh đứng phắt dậy, hô “bắn!”. Anh rút lựu đạn ném liên tiếp, đồng thời kẹp khẩu AK bên nách quét liên hồi. Hết đạn AK, anh lấy luôn M79 của địch diệt địch. Phong thái và động tác của Đại đội trưởng Đại đội 2 đã khích lệ các chiến sĩ phấn chấn cao độ. Những nòng súng thép nhả đạn như mưa vào lũ giặc khiến chúng la ó, giẫm cả lên xác đồng bọn tháo chạy.

Với dã tâm không thay đổi, đến trưa, địch tổ chức những đợt phản kích mới. Chúng cho hai xe tăng nổ máy ầm ĩ, đồng thời bắn đại liên tạo nghi binh để hai xe khác thọc sườn đánh úp quân ta. Tương kế tựu kế, Lê Nhật Tập cử hai chiến sĩ bí mật dùng B40 phục kích đón đầu. Chiếc xe thứ nhất chưa kịp gây tội ác đã bốc cháy. Chiếc thứ hai đang ở tư thế chồm lên thì bất ngờ, quả thủ pháo nổ ngay trước mũi xe. Tên giặc lái ngỡ là bị B40 bắn trúng, “thần hồn nát thần tính”, lái xe chạy như điên...

Ở phía sát bờ sông Vu Gia, một phân đội địch dựa thế xe bọc thép và pháo yểm trợ đã tập kích, cướp chốt của Đại đội 2. Lúc này, qua nửa ngày chống phản kích, các chiến sĩ đều đã thấm mệt. Riêng Đại đội trưởng Tập do vết thương ra nhiều máu nên hơi choáng. Chiến sĩ quân y đề nghị anh xuống hầm để băng bó rồi lui về phía sau nhưng anh nói như ra lệnh: “Đồng chí cứ chăm lo cho anh em. Bây giờ một tổ bắn nghi binh. Ba người nữa theo tôi đi lấy lại chốt”.

Nói xong, giữa những loạt AK đánh lạc hướng đối phương, Lê Nhật Tập đưa 3 chiến sĩ bí mật vượt qua tầm đạn giặc. Khi còn cách mục tiêu hơn chục mét, 4 anh em như một mũi tên do anh dẫn đầu lao thẳng vào vị trí bị địch chiếm. Quân địch trong chốt, từ bất ngờ đến thất thần, mạnh tên nào tên ấy chạy. Bọn địch ở gần đó không hiểu điều gì đã xảy ra, nhốn nháo trong tầm đạn truy kích của Đại đội 2. Quân ta đã giành lại chốt một cách ngoạn mục...